Cadeia do Aljube

Cadeia do Aljube to dawne więzienie w Lizbonie, które dziś działa jako muzeum. Stoi w dzielnicy Santa Maria Maior, w rejonie Alfamy, tuż obok lizbońskiej katedry. Od 2015 roku mieści Museu do Aljube – Resistência e Liberdade, czyli Muzeum Oporu i Wolności.

Czym było więzienie Aljube?

W latach 1928–1965 Aljube służyło jako więzienie polityczne reżimu Estado Novo. Trafiali tu przeciwnicy dyktatury, która rządziła Portugalią od 1926 do 1974 roku. Wśród znanych więźniów byli Francisco Miguel Duarte, Telo Mascarenhas i Mário Soares. Budynek jest więc jednym z ważniejszych w mieście miejsc pamięci o represjach politycznych XX wieku.

Co zobaczyć w muzeum?

Muzeum ma charakter zaangażowany: jego celem jest przypominanie i dokumentowanie walki z dyktaturą oraz oddanie hołdu tym, którzy stawiali opór. Szczególnie upamiętnia ofiary śmiertelne wojskowej dyktatury i Estado Novo w latach 1926–1974.

Stała wystawa rozłożona jest na kilka kondygnacji:

• poziom -1 – eksponaty archeologiczne,
• parter (0) – pomnik więźniów politycznych oraz historia samego budynku,
• piętro 1 – charakterystyka portugalskiego reżimu dyktatorskiego i jego narzędzi represji,
• piętro 2 – opór opozycji, więzienie, tortury i cele izolacyjne,
• piętro 3 – walka antykolonialna, ruchy niepodległościowe, obalenie dyktatury i rewolucja 25 kwietnia 1974 roku.

Dla kogo jest to miejsce?

To dobry przystanek dla osób zainteresowanych nowożytną historią Portugalii, prawami człowieka i tym, jak kraj rozliczył się z okresu autorytaryzmu. Zwiedzanie łatwo połączyć ze spacerem po Alfamie i wizytą w pobliskiej katedrze. Warto zaplanować więcej czasu, bo ekspozycja jest rozbudowana i prowadzi od najstarszych warstw budynku aż do dnia rewolucji.

Jak zaplanować wizytę?

Muzeum leży w samym sercu starej Lizbony, więc najwygodniej odwiedzić je pieszo, łącząc z innymi punktami w okolicy katedry. Ekspozycja układa się chronologicznie i tematycznie od dołu do góry, dlatego warto zacząć od poziomu -1 i stopniowo wchodzić wyżej, aż do ostatniego piętra poświęconego rewolucji. Część opowieści dotyczy trudnych tematów, takich jak tortury i izolatki, więc wizyta bywa wymagająca emocjonalnie, ale dobrze pokazuje, czym była dyktatura i jak ją obalono.

Najczęstsze pytania

Czy Cadeia do Aljube nadal jest więzieniem? Nie. To dawne więzienie, w którym od 2015 roku działa muzeum.

Gdzie się znajduje? W Lizbonie, w dzielnicy Santa Maria Maior, w okolicy Alfamy, blisko katedry. Współrzędne to około 38,710 N, 9,133 W.

Kto był tu więziony? Więzienie polityczne działało w latach 1928–1965. Osadzeni byli m.in. Francisco Miguel Duarte, Telo Mascarenhas i Mário Soares.

Jaki okres historii pokazuje wystawa? Dyktaturę wojskową i Estado Novo (1926–1974), opór wobec nich, walkę antykolonialną oraz obalenie reżimu 25 kwietnia 1974 roku.

Czy to muzeum tylko o więzieniu? Nie. Oprócz historii budynku pokazuje szerszy obraz reżimu, jego represji i oporu społecznego, a na najniższym poziomie także eksponaty archeologiczne.