Carmo Archaeological Museum

Muzeum Archeologiczne Carmo (Museu Arqueológico do Carmo) to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Lizbonie: muzeum urządzone w ruinach gotyckiego kościoła, który nigdy nie odzyskał dachu po wielkim trzęsieniu ziemi z 1755 roku. Leży w dzielnicy Santa Maria Maior, przy placu Largo do Carmo, tuż nad Baixą.

Dlaczego kościół stoi bez sklepienia?

Klasztor Matki Bożej z Góry Karmel (Convento do Carmo) ufundował w 1389 roku Nuno Álvares Pereira, portugalski rycerz i wódz. Kościół uchodził za jedną z najpiękniejszych gotyckich świątyń miasta. Trzęsienie ziemi z 1755 roku zniszczyło średniowieczny zespół klasztorny i prawie całe wyposażenie religijno-artystyczne. Zrujnowana gotycka nawa od strony południowej fasady klasztoru do dziś jest najbardziej widocznym śladem tej katastrofy w starej części Lizbony. Zamiast odbudowy zostawiono łuki i filary otwarte na niebo.

Jak powstało muzeum?

Placówkę założyło w 1864 roku Stowarzyszenie Archeologów Portugalskich (Associação dos Arqueólogos Portugueses). Było to pierwsze w Portugalii muzeum poświęcone archeologii i sztuce monumentalnej. Ruiny stały się więc od razu sceną dla zbiorów, a nie tylko ich tłem.

Co można zobaczyć?

Kolekcja obejmuje bardzo długi okres, od prehistorii po XX wiek. Wśród najważniejszych eksponatów znajdują się:

• rzymskie sarkofagi, w tym słynny sarkofag króla Ferdynanda I,
• inskrypcje (epigrafy) i mozarabskie stele,
• panele azulejos,
• herby szlacheckie, płaskorzeźby i fontanny,
• rzeźby gotyckie i barokowe,
• przedmioty prehistoryczne z różnych wykopalisk,
• elementy architektoniczne uratowane z kościołów zlikwidowanych po wojnach liberalnych,
• dwie mumie prekolumbijskie.

Ta mieszanka bywa zaskakująca: obok portugalskiego średniowiecza leżą przedmioty z zupełnie innych kontynentów.

Jak zaplanować wizytę?

Muzeum mieści się w centrum, więc łatwo połączyć je ze spacerem po Chiado i Baixie. Na zwiedzanie warto zarezerwować od godziny do dwóch. Godziny otwarcia zmieniają się sezonowo, a w niedziele muzeum jest zamknięte, więc przed wizytą sprawdź aktualne informacje na oficjalnej stronie.

Najczęstsze pytania

Czy kościół ma dach? Nie. Główna nawa pozostała ruiną po 1755 roku, dlatego zwiedza się ją pod otwartym niebem.

Kto założył muzeum? Stowarzyszenie Archeologów Portugalskich w 1864 roku.

Czy to pierwsze muzeum archeologiczne w Portugalii? Tak, było pierwszym w kraju poświęconym archeologii i sztuce monumentalnej.

Co jest najciekawszym eksponatem? Wielu odwiedzających wskazuje sarkofag Ferdynanda I oraz dwie prekolumbijskie mumie, ale sama sceneria gotyckich łuków robi równie duże wrażenie.

Dla kogo to miejsce? Dla miłośników historii, architektury i fotografii, a także dla każdego, kto chce zobaczyć, jak wyglądały skutki trzęsienia ziemi, które zmieniło Lizbonę.