Bzí Castle

Zamek Bzí to barokowa rezydencja stojąca we wsi Bzí, w gminie Dolní Bukovsko na południu Czech, kilkanaście kilometrów od Czeskich Budziejowic. Przez większość swojej historii była to niewielka warownia rodowa, dopiero w XVII wieku przebudowana w reprezentacyjną siedzibę szlachecką. Dziś, po dekadach zaniedbania, zespół pałacowy przechodzi gruntowną renowację i powoli otwiera się na gości.

Skąd się wzięła posiadłość w Bzí?

Pierwsze pisemne wzmianki o Bzí sięgają XIV wieku — w 1354 roku dobra otrzymał od Karola IV Piotr z Rożmberka, jednego z najpotężniejszych rodów ówczesnych Czech. Już wtedy istniała tu prawdopodobnie niewielka siedziba obronna, tzw. tvrz, typowa dla średniowiecznych majątków ziemskich w regionie południowoczeskim. Do posiadłości należały wówczas okoliczne wsie, w tym Bukovsko.

Ród Bzí wymarł przed połową XVI wieku, a majątek przeszedł w ręce rodziny Hozlauerów z Hozlau, po których właściciele zmieniali się jeszcze kilkakrotnie. Wojna trzydziestoletnia nie oszczędziła posiadłości — dawna warownia została poważnie zniszczona i spalona wraz z innymi zabudowaniami w okolicy.

Jak powstał barokowy zamek?

Odbudowę zrujnowanej twierdzy przeprowadził jej ówczesny właściciel, Jetřich z Gemmersheimu (i Harpershofu). W 1655 roku dawna warownia zyskała nową, barokową formę — powstał jednopiętrowy zamek na planie czterech skrzydeł, z reprezentacyjną salą na piętrze i kaplicą pod wezwaniem św. Floriana. Po śmierci Jetřicha dobra Bzí przeszły w ręce książęcego rodu Schwarzenbergów, a konkretnie księcia Jana Adolfa I. Schwarzenberga, za którego rozbudowano zamkowy ogród. W 1754 roku przeprowadzono kolejny remont, tak by rezydencja mogła służyć na potrzeby książęcej rodziny.

Co działo się z zamkiem w XX wieku?

Po drugiej wojnie światowej, w 1956 roku, majątek trafił pod zarząd państwowego gospodarstwa rolnego w ramach kolektywizacji. Zamek pełnił funkcje gospodarcze, a jego stan systematycznie się pogarszał przez brak inwestycji. Mimo to budynek zdążył zagrać samego siebie w kilku czeskich produkcjach filmowych, między innymi w „Zlatých úhořích" (Złote węgorze) i „Svatbie upírů" (Wesele wampirów) — w czasach, gdy jego wnętrza wciąż zachowywały część dawnego charakteru.

Co dzieje się z zamkiem dziś?

W 2022 roku ruinę odkupiła na aukcji pracownia architektoniczna Loxia za siedem milionów koron czeskich i rozpoczęła stopniowy remont całego założenia — obejmującego ponad dwadzieścia tysięcy metrów kwadratowych terenu. Plany zakładają powstanie hotelu zamkowego, restauracji, sali konferencyjnej, ogrodu ozdobnego ze szklarnią i pawilonem oraz strefy wellness. Prace podzielono na trzy etapy, których zakończenie planowane jest do 2033 roku.

Na razie zamek — działający pod nazwą Panství Bzí — nie jest ogólnodostępną atrakcją turystyczną w klasycznym sensie. Funkcjonuje przede wszystkim jako miejsce ślubów i wydarzeń firmowych: dysponuje Zámeckou Tavernou z dwiema salami wielofunkcyjnymi, noclegami dla około osiemdziesięciu osób na poddaszu, dziedzińcem mieszczącym do pięciuset gości oraz zlokalizowanym nad stawem „molem przysiąg" i „apartamentem miłości" dla nowożeńców. Kilka razy w roku organizowane są dni otwarte, podczas których zwiedzający mogą przejść trasami po strychu, piwnicach i dawnej gorzelni.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Bzí można zwiedzać? Nie na stałe — obiekt jest w trakcie renowacji i działa głównie jako sala na wesela i wydarzenia firmowe. Dostęp dla zwiedzających pojawia się okazjonalnie, przy okazji dni otwartych organizowanych przez obecnego właściciela.

Kto jest właścicielem zamku? Od 2022 roku majątek należy do pracowni architektonicznej Loxia, która kupiła go na aukcji i prowadzi jego wieloetapową odbudowę.

Jak stary jest zamek? Historia sięga XIV wieku, kiedy istniała tu warowna siedziba rycerska. Obecną, barokową formę zawdzięcza przebudowie z 1655 roku.

Czy w pobliżu jest coś jeszcze do zobaczenia? Okolica Bukovska i Czeskich Budziejowic oferuje typowy dla południowych Czech krajobraz stawów i wsi, choć sam zamek pozostaje najważniejszym punktem odniesienia w Bzí.