Byland Abbey

Byland Abbey to ruiny cysterskiego opactwa w North Yorkshire, położone około 17 km od Yorku, przy wsi Coxwold, na terenie Parku Narodowego North York Moors. Obiektem opiekuje się English Heritage. Najbardziej rozpoznawalnym elementem jest fragment zachodniej fasady kościoła z wielką rozetą.

Czym jest Byland Abbey i skąd się wzięło?

Wspólnota powstała w 1135 roku jako dom zakonu sawignistów. W 1147 roku weszła w struktury cystersów. Mnisi kilkakrotnie zmieniali lokalizację, zanim w 1177 roku osiedli w miejscu, gdzie ruiny stoją dziś. Budowa kościoła i zabudowań ruszyła około połowy XII wieku. Nie przebudowywano ich później na większą skalę, dlatego plan klasztoru uchodzi za wyjątkowo kompletny przykład cysterskiej architektury późnego XII wieku.

W 1322 roku opactwo splądrowała armia szkocka po bitwie pod Shaws Moor. Los klasztoru przypieczętowała kasata w 1538 roku, za panowania Henryka VIII. Z czasem budowle zamieniły się w ruiny.

Co zobaczysz na miejscu?

• Zachodnia fasada z rozetą – ocalała część frontu kościoła, symbol opactwa i najczęściej fotografowany detal. Jesienią 2017 roku przeprowadzono tu prace konserwatorskie: naprawiono szkody wyrządzone przez wodę i uzupełniono spoiny murów, także w rejonie rozety.
• Zarys kościoła i zabudowań klasztornych – niskie mury pozwalają odczytać układ naw, krużganków i pomieszczeń mnichów.
• Ziemne pozostałości systemu wodnego – obejmujący opactwo obszar chroniony obejmuje także stawy rybne, rowy i inne budowle związane z gospodarką wodną oraz dawne kamieniołomy.
• Gatehouse – dawna brama opactwa, osobny zabytek z II stopnia ochrony (Grade II), stoi obok ruin.

Jaką ochronę ma ten zabytek?

Ruiny opactwa figurują w rejestrze Historic England jako obiekt Grade I (wpis nr 1315790, pierwszy wpis w 1955 roku). Osobny wpis jako Scheduled Monument (nr 1013403, od 1992 roku) obejmuje cały teren klasztoru z jego pozostałościami ziemnymi.

Jak dotrzeć?

Ruiny leżą na północ od Yorku, w okolicach Coxwold, na północnym skraju równiny Vale of York, u stóp Hambleton Hills. Z Yorku to około 17 km, więc najwygodniej jechać samochodem. Komunikacja publiczna w tej okolicy jest rzadka, dlatego przed wyjazdem sprawdź aktualne połączenia.

Kiedy przyjechać?

Ruiny są na otwartym powietrzu, więc najlepszy jest suchy dzień od wiosny do wczesnej jesieni. Godziny otwarcia i ceny biletów zmieniają się sezonowo, dlatego zweryfikuj je na stronie English Heritage. Na zwiedzanie wystarczy zwykle około godziny. Warto połączyć wizytę z innymi miejscami w North York Moors.

Najczęstsze pytania

Czy Byland Abbey jest w Yorku? Nie, to osobna miejscowość w hrabstwie North Yorkshire, około 17 km od miasta York, w pobliżu wsi Coxwold.

Kto zarządza ruinami? Opiekuje się nimi English Heritage. Teren ma status Scheduled Monument, a ruiny kościoła są wpisane do rejestru jako Grade I.

Czym wyróżnia się Byland Abbey? Ocalałym fragmentem zachodniej fasady z rozetą oraz wyjątkowo kompletnym planem cysterskiego klasztoru z XII wieku.

Czy Byland Abbey to to samo co Ampleforth Abbey? Nie. Ampleforth to czynne opactwo benedyktyńskie w innej miejscowości, natomiast Byland to ruiny cysterskie z czasów średniowiecza.