Bust of Maria Ondina Braga

Popiersie Marii Ondiny Braga to pomnik w Bradze, na północy Portugalii, poświęcony pisarce urodzonej w tym mieście. Rzeźba stoi w centrum Bragi, około 41,5516° N, 8,4228° W, więc łatwo włączyć ją w spacer po starówce. To niewielki punkt na trasie, ale dobry pretekst, by poznać jedną z najbardziej kosmopolitycznych portugalskich autorek XX wieku.

Kim była Maria Ondina Braga?

Pisarka, tłumaczka, nauczycielka i dziennikarka przyszła na świat w Bradze w styczniu 1922 roku. Przez lata podawała jednak rok 1932, przesuwając datę urodzenia o dekadę, by powiązać „narodziny” autorki ze śmiercią ojca. Dlatego w publikacjach spotkasz obie daty. Zmarła w Bradze 14 marca 2003 roku, po powrocie z długich podróży i pobytu w Lizbonie.

Dlaczego warto ją znać?

Jej życiorys to mapa świata. W latach pięćdziesiątych wyjechała do Anglii, później mieszkała we Francji, Angoli, Goa w Indiach oraz w Chinach, w Makau i Pekinie. W 1982 roku uczyła portugalskiego w Instytucie Języków Obcych w Pekinie. Te doświadczenia, zwłaszcza azjatyckie, stały się osnową jej prozy, często autobiograficznej.

Do najważniejszych tytułów należą „A China Fica ao Lado” (1968), „Estação Morta” (1980), „Angústia em Pequim” (1984), „Nocturno em Macau” (1991) i „Vidas Vencidas” (1998). Za „Nocturno em Macau” otrzymała Nagrodę Literacką Fundacji Eça de Queiroza. Tłumaczyła także m.in. Grahama Greene’a i Johna le Carré. Jej niepublikowana biografia Rosalíi de Castro ukazała się dopiero w 2023 roku, a dzieła zebrane są wznawiane w kolejnych tomach.

Co zobaczysz na miejscu?

Popiersie jest pomnikiem pamięci, nie atrakcją z biletem: stoi w przestrzeni miejskiej, można je obejrzeć o każdej porze i bez opłat. Rzeźba przedstawia głowę i ramiona pisarki, a jej lokalizacja pozwala połączyć wizytę z innymi miejscami centrum Bragi. Nie planuj na nią więcej niż kilka minut. Najlepiej traktować ją jako przystanek w literackim spacerze i zabrać ze sobą książkę autorki.

Jak dotrzeć?

Braga leży około 55 km na północny wschód od Porto. Dojedziesz tu pociągiem regionalnym lub intercity z Porto-Campanhã w nieco ponad godzinę, a także autobusem lub samochodem autostradą A3. Po dotarciu do centrum popiersie jest w zasięgu spaceru, a współrzędne wpiszesz bezpośrednio w mapę w telefonie.

Kiedy przyjechać?

Pomnik jest dostępny przez cały rok. Najprzyjemniej zwiedza się Bragę wiosną i wczesną jesienią, gdy jest sucho i ciepło. W 2022 i 2023 roku miasto i uczelnie obchodziły stulecie urodzin pisarki, co pokazuje, że jej pamięć jest w Bradze wciąż żywa.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp jest płatny? Nie. Popiersie stoi w przestrzeni miejskiej i można je obejrzeć za darmo.

Ile czasu potrzeba na wizytę? Wystarczy kilka minut. Warto połączyć je ze spacerem po centrum Bragi.

Czy Maria Ondina Braga urodziła się w 1922, czy 1932 roku? Urodziła się w 1922 roku, ale sama podawała rok 1932, dlatego w źródłach funkcjonują obie daty.

Od czego zacząć lekturę? Dobrym wyborem jest „Nocturno em Macau”, nagrodzona powieść osadzona w Azji, lub „A China Fica ao Lado”, jej głośny wcześniejszy tytuł.