Bust of Leoš Janáček

Popiersie Leoše Janáčka to niewielki, ale ważny dla Luhačovic pomnik upamiętniający jednego z najwybitniejszych czeskich kompozytorów, który przez ponad dwadzieścia lat traktował to uzdrowisko jak drugi dom. Odlany z brązu portret stoi na schodkowym, marmurowym cokole i znajduje się przy ulicy Dr. Palacího (dawniej znanej jako okolice inhalatorium), na niewielkim wzniesieniu w sercu strefy uzdrowiskowej.

Kim był Leoš Janáček i jaki miał związek z Luhačovicami?

Leoš Janáček (1854–1928) to jeden z najważniejszych kompozytorów czeskiej muzyki klasycznej przełomu XIX i XX wieku, twórca m.in. opery „Jenufa" i licznych utworów inspirowanych folklorem morawskim. Do Luhačovic zaglądał sporadycznie już w latach 80. XIX wieku, ale regularnym gościem stał się dopiero od 1903 roku. Od tego momentu, z nielicznymi wyjątkami, spędzał tu część letnich wakacji niemal każdego roku aż do swojej śmierci w 1928 roku. Podczas pobytów mieszkał w willi zaprojektowanej przez architekta Dušana Jurkoviča – twórcę pierwszych budynków uzdrowiskowych w Luhačovicach, którego charakterystyczny, inspirowany ludową architekturą styl do dziś definiuje wygląd kurortu. To właśnie atmosfera Luhačovic, morawski folklor i otaczająca przyroda miały istotny wpływ na twórczość kompozytora oraz jego życie osobiste.

Kiedy powstało popiersie i kto jest jego autorem?

Autorem rzeźby jest Karel Pokorný, uznany czeski rzeźbiarz i uczeń Josefa Václava Myslbeka, jednego z najważniejszych twórców czeskiej rzeźby monumentalnej. Pokorný wykonał gipsowy model popiersia w 1953 roku, a gotowy pomnik z brązowym odlewem odsłonięto rok później, w 1954 roku – z okazji stulecia urodzin kompozytora. Pomnik miał być trwałym przypomnieniem o pobytach Janáčka w Luhačovicach i jego twórczej pracy, którą tu prowadził.

Jak wygląda pomnik i gdzie dokładnie się znajduje?

Kompozycja pomnika jest prosta, ale dopracowana: brązowe popiersie kompozytora spoczywa na schodkowym cokole wykonanym z marmuru. Taka forma – kontrast ciepłego, ciemnego brązu z jasnym, uporządkowanym kamiennym postumentem – nadaje monumentowi spokojny, kameralny charakter, dobrze wpisujący się w park uzdrowiskowy. Pomnik stoi na zboczu w pobliżu dawnego inhalatorium, czyli w części Luhačovic ściśle związanej z tradycją leczniczą kurortu, którą Janáček dobrze znał z autopsji.

Jakie wydarzenia kulturalne wiążą się z tym miejscem?

Od 1992 roku niemal co roku organizowany jest w Luhačovicach „Festiwal Janáček a Luhačovice", poświęcony twórczości i pamięci kompozytora. Popiersie pełni w tym kontekście rolę symbolicznego miejsca otwarcia festiwalu – to właśnie przy pomniku odbywają się uroczystości inaugurujące kolejne edycje wydarzenia. Dzięki temu miejsce to nie jest wyłącznie punktem na mapie spacerowej, ale żywym elementem lokalnego życia kulturalnego, łączącym historię z współczesnymi wydarzeniami muzycznymi.

Dlaczego warto zobaczyć to miejsce podczas pobytu w Luhačovicach?

Popiersie Leoša Janáčka to obowiązkowy punkt dla każdego, kto interesuje się historią kulturalną Luhačovic albo muzyką klasyczną Europy Środkowej. Spacerując po parku uzdrowiskowym, warto zatrzymać się przy pomniku, by zobaczyć, jak miasto uczciło pamięć kompozytora, który znalazł tu inspirację i spokój na tyle lat. To także dobra okazja, by przy okazji odwiedzić pobliskie budynki zaprojektowane przez Dušana Jurkoviča i poczuć klimat uzdrowiska, który towarzyszył Janáčkowi podczas jego licznych letnich pobytów.

Najczęstsze pytania

Kto jest autorem popiersia Leoša Janáčka w Luhačovicach? Autorem jest czeski rzeźbiarz Karel Pokorný, uczeń Josefa Václava Myslbeka.

Kiedy odsłonięto pomnik? Pomnik odsłonięto w 1954 roku, w setną rocznicę urodzin kompozytora.

Z czego wykonany jest pomnik? Brązowe popiersie spoczywa na schodkowym cokole z marmuru.

Jaki związek miał Janáček z Luhačovicami? Kompozytor regularnie odwiedzał kurort od 1903 do 1928 roku, mieszkając w willi zaprojektowanej przez Dušana Jurkoviča.

Jakie wydarzenie kulturalne wiąże się z pomnikiem? Od 1992 roku przy popiersiu inaugurowany jest Festiwal Janáček a Luhačovice.