Boerenmolen

Boerenmolen to zabytkowy wiatrak stojący przy Oude Bruggeweg w Snellegem, wsi należącej do gminy Jabbeke w Flandrii Zachodniej, około 1,2 km na zachód od tamtejszego kościoła. Choć dziś budowla jest niekompletna, przez ponad sto lat stanowiła ważny element lokalnej gospodarki rolnej.

Skąd wzięła się nazwa Boerenmolen?

Historia miejsca zaczyna się wcześniej niż sam wiatrak. W 1840 roku na strudze Waalbeek postawiono młyn wodny — koło podsiębierne napędzało urządzenia do mielenia zboża i tłoczenia oleju. Kilkanaście lat później, w 1858 roku, młynarz Seraphinus Deprez wzniósł na zachód od młyna wodnego murowany wiatrak typu stellingmolen (młyn gankowy), wykonany z żółtej cegły. Od tego momentu funkcje rozdzielono: wiatrak przejął mielenie zboża, a młyn wodny służył już wyłącznie do produkcji oleju. Nazwa „Boerenmolen", czyli dosłownie „młyn chłopski/rolniczy", nawiązuje do jego roli w obsłudze okolicznych gospodarstw.

Jak wyglądała codzienna praca młyna?

Aby uniezależnić się od kaprysów pogody, w 1886 roku wiatrak wyposażono w silnik gazowy, który pozwalał kontynuować mielenie zboża w dni bezwietrzne. To rozwiązanie typowe dla przełomu XIX i XX wieku, gdy młynarze łączyli tradycyjny napęd wiatrowy z nowocześniejszymi maszynami, by zwiększyć wydajność i niezależność produkcji. Od 1940 roku młyn pracował z zakrytym zewnętrznie wirnikiem (rotorem), co również było odpowiedzią na zmieniające się realia techniczne epoki.

Kiedy młyn przestał działać?

Boerenmolen funkcjonował komercyjnie aż do 1961 roku. Ostatnim zawodowym młynarzem, który prowadził tu działalność, był Edmond Desopper — to on zakończył gospodarczą historię tego miejsca. Kilkanaście lat później, w styczniu 1976 roku, po uszkodzeniach spowodowanych sztormem, wiatrak został częściowo rozebrany: usunięto wirnik, ogon sterowy oraz górne koło. Od tamtej pory z pierwotnej konstrukcji pozostał jedynie tzw. romp, czyli murowany korpus budowli.

Czy można dziś zwiedzić Boerenmolen?

Obiekt jest niedostępny do zwiedzania i pozostaje niekompletny — zachował się sam korpus, zwieńczony prowizoryczną, awaryjną czapą oraz wyposażony w silnik diesla. Mimo utraty pierwotnej funkcji, Boerenmolen ma status zabytku: 24 lutego i 20 maja 1981 roku został wpisany do rejestru jako zabytek architektury oraz chroniony krajobraz. W 1995 roku przeprowadzono prace konserwatorskie, w ramach których zamontowano wspomnianą awaryjną czapę oraz usunięto niszczący mury bluszcz.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Boerenmolen? Przy Oude Bruggeweg 3 w Snellegem, sołectwie gminy Jabbeke w prowincji Flandria Zachodnia, około 1,2 km na zachód od miejscowego kościoła.

Z jakiego materiału zbudowano wiatrak? Z żółtej cegły — Boerenmolen to murowany młyn typu stellingmolen (gankowy), wzniesiony w 1858 roku.

Czy wiatrak nadal działa? Nie. Zaprzestał pracy komercyjnej w 1961 roku, a po uszkodzeniach sztormowych w 1976 roku rozebrano jego ruchome elementy — wirnik, ogon i górne koło. Pozostał jedynie korpus budowli.

Czy Boerenmolen jest chroniony prawnie? Tak, od 1981 roku figuruje jako zabytek architektury, a jego otoczenie jako chroniony krajobraz.