Biosfera Val Müstair

Biosfera Val Müstair to część rezerwatu biosfery UNESCO Engiadina Val Müstair we wschodniej Szwajcarii, w kantonie Gryzonia, tuż przy granicy z Włochami. Dolina Val Müstair należy do najspokojniejszych zakątków alpejskiego kraju: są tu wysokogórskie łąki, pastwiska, małe wsie z romańską tradycją i szlaki, na których łatwo o ciszę.

Czym jest Biosfera Val Müstair?

Rezerwat biosfery to obszar, w którym ochrona przyrody łączy się z codziennym życiem i gospodarką ludzi. Całość nazywa się Biosfera Engiadina Val Müstair i obejmuje około 449 km² najdalej na wschód wysuniętej części Szwajcarii. Dolina Val Müstair współtworzy ją razem z gminą Scuol oraz Szwajcarskim Parkiem Narodowym. Sama dolina ma status regionalnego parku przyrody, nazywanego Biosfera Val Müstair.

Jak zbudowany jest rezerwat?

Obszar dzieli się na trzy strefy. Strefę ochrony ścisłej, czyli rdzeń, stanowi Szwajcarski Park Narodowy. Pozostałe dwie strefy, w których przyroda jest chroniona, a jednocześnie rozwija się rolnictwo, rzemiosło i turystyka, prowadzą gmina Val Müstair (z regionalnym parkiem przyrody) oraz gmina Scuol. Biuro rezerwatu mieści się w Scuol. Rezerwat działa jako konsorcjum, więc decyzje wymagają stałego dialogu między partnerami.

Trochę historii statusu UNESCO

Szwajcarski Park Narodowy otrzymał tytuł rezerwatu biosfery w 1979 roku. Po zmianie zasad UNESCO w 1995 roku go utracił, ponieważ składa się wyłącznie ze ścisłej strefy ochronnej, a nowe wymogi zakładały także strefy buforowe i rozwojowe. Rezerwat odtworzono więc z włączeniem doliny Val Müstair. UNESCO przyznało tymczasowy status 2 czerwca 2010 roku, a ostatecznie potwierdziło go 13 czerwca 2017 roku. Droga do tego była kręta: niektóre gminy z początku sprzeciwiały się strefie buforowej.

Co zobaczyć w okolicy?

Krajobraz zmienia się od alpejskich łąk i hal po romańskie wioski Engadyny i Val Müstair. Przykładem jest Tschierv, leżące na wysokości 1664 m n.p.m., którego tereny gminne przylegają bezpośrednio do parku narodowego. To dobry punkt wyjścia na spacery w stronę chronionej przyrody.

W samej dolinie warto odwiedzić klasztor św. Jana w Müstair, wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1983 roku. Dzięki niemu wizyta w Val Müstair łączy kontakt z przyrodą z oglądaniem zabytków o światowej randze.

Jak zaplanować wizytę?

Współrzędne środka obszaru to około 46,61 N i 10,37 E. Dolina leży daleko od dużych miast, dlatego najlepiej zaplanować tu co najmniej jeden pełny dzień, a najlepiej weekend. Latem dominują wędrówki po łąkach i pastwiskach, a o szczegółach tras i sezonie warto zapytać w lokalnych punktach informacji turystycznej.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Biosfera Val Müstair? We wschodniej Szwajcarii, w Gryzonii, przy granicy z Włochami.

Czy to osobny rezerwat UNESCO? Nie, dolina jest częścią większego rezerwatu Biosfera Engiadina Val Müstair o powierzchni około 449 km².

Kto zarządza rezerwatem? Rdzeniem opiekuje się Szwajcarski Park Narodowy, a pozostałymi strefami gminy Val Müstair i Scuol. Biuro mieści się w Scuol.

Od kiedy rezerwat ma obecny status? Tymczasowo od 2 czerwca 2010 roku, ostatecznie od 13 czerwca 2017 roku.

Czy w okolicy są zabytki? Tak, klasztor św. Jana w Müstair znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO od 1983 roku.