Bijele i Samarske stijene

Bijele i Samarske stijene to jeden ze ścisłych rezerwatów przyrody w paśmie Velika Kapela, w sercu Gorskiego Kotaru, niedaleko wsi Breze. To miejsce, gdzie wapienne skały przybierają niemal fantastyczne kształty — ostre iglice, wieże i szczeliny wyrastające miejscami na ponad 50 metrów wysokości.

Rezerwat powstał w 1985 roku i obejmuje obszar około 1175 hektarów. Dzieli się na dwie części: Bijele stijene na zachodzie, z najwyższym szczytem sięgającym 1335 m n.p.m., oraz Samarske stijene na wschodzie, gdzie najwyższy punkt liczy 1302 m n.p.m. Obie grupy skalne oddziela głęboka dolina, a same formacje poprzecinane są licznymi uskokami, jarami, pęknięciami i otchłaniami, które sprawiają, że teren jest trudno dostępny i wymaga ostrożności.

Co zobaczysz na miejscu?

Krajobraz Bijelych i Samarskih stijena to przede wszystkim surowa, kamienista rzeźba terenu porośnięta lasami jodłowymi, świerkowymi i bukowymi, które wspinają się po skalnych blokach aż po same szczyty. Wśród roślinności można natrafić na górskie gatunki, takie jak szarotka alpejska czy inne rośliny typowe dla wysokogórskich siedlisk krasowych. W lasach i skalnych zakamarkach żyją niedźwiedzie, kuny, łasice i sowy — rezerwat jest jednym z ważniejszych schronień dzikiej fauny w tej części Chorwacji.

Najbardziej rozpoznawalnym symbolem Bijelych stijena są tzw. Prsti (Palce) — charakterystyczne, smukłe formacje skalne widoczne z daleka. W 1952 roku wspinacze z zagrzebskiego klubu PDS „Velebit" wybudowali tu schronisko Ratkovo sklonište, które do dziś służy turystom i wspinaczom jako punkt wypadowy.

Jak dotrzeć?

Do rezerwatu najłatwiej dotrzeć z dwóch stron. Od północy punktem wyjścia jest miejscowość Mrkopalj, dostępna z Delnic, a od południa — Jasenak, do którego prowadzi asfaltowa droga od strony Ogulinu. Z Breze najkrótsza droga wiedzie właśnie w kierunku tych szlaków wyjściowych, skąd oznakowane ścieżki prowadzą w głąb skalnego labiryntu.

Kiedy przyjechać?

Najlepszym okresem na odwiedziny są miesiące od czerwca do września, kiedy szlaki są suche i wolne od śniegu, a temperatury w górach sprzyjają dłuższym wędrówkom. Ze względu na status ścisłego rezerwatu przyrody wejście na teren wymaga często zgody odpowiednich służb ochrony przyrody lub odbywa się w ramach zorganizowanych wycieczek z przewodnikiem — warto to sprawdzić przed wyjazdem.

Dla kogo jest to miejsce?

To cel przede wszystkim dla doświadczonych turystów pieszych i miłośników geologii oraz dzikiej przyrody. Teren jest wymagający — liczne szczeliny, strome ściany i nierówne podłoże wykluczają spacery z małymi dziećmi czy osobami o ograniczonej sprawności. Dla amatorów fotografii krajobrazowej i osób szukających kontaktu z nietkniętą przyrodą Gorskiego Kotaru to jednak miejsce wyjątkowe.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść samodzielnie do rezerwatu Bijele i Samarske stijene? Ze względu na status ścisłego rezerwatu przyrody wstęp bywa ograniczony i wymaga zgody służb ochrony przyrody lub udziału w zorganizowanej wycieczce — informacje warto zweryfikować przed planowaniem wyjazdu.

Jak wysokie są skały w rezerwacie? Formacje skalne osiągają miejscami ponad 50 metrów wysokości, a najwyższe szczyty w okolicy sięgają 1335 m n.p.m. (Bijele stijene) i 1302 m n.p.m. (Samarske stijene).

Skąd najlepiej wyruszyć na szlak? Popularne punkty startowe to Mrkopalj od strony Delnic oraz Jasenak od strony Ogulinu.

Co warto zobaczyć w rezerwacie poza samymi skałami? Charakterystyczne formacje zwane Prsti (Palce), schronisko Ratkovo sklonište z 1952 roku oraz bogatą florę i faunę, w tym niedźwiedzie i górskie rośliny krasowe.