Beaulieu-en-Rouergue Abbey

Opactwo Beaulieu-en-Rouergue (znane też jako opactwo Belloc) to dawny klasztor cystersów w gminie Ginals, w północno-wschodniej części departamentu Tarn-et-Garonne, w regionie Oksytania. Ukryte w dolinie rzeki Seye, założone zostało w połowie XII wieku i dziś łączy dwie role: zabytku architektury sakralnej oraz jednego z najważniejszych we Francji muzeów sztuki powojennej.

Jak powstało opactwo?

Klasztor ufundowano w 1144 roku jako wspólnotę cysterską — zakonu, który swoje budowle wznosił zgodnie z zasadą prostoty i surowości formy, unikając zbędnej dekoracji. Budynki opactwa, w tym kościół klasztorny, powstały w duchu architektury gotyckiej charakterystycznej dla cystersów: proste linie, wysokie, jasne wnętrza i oszczędność w detalu, które miały sprzyjać skupieniu i modlitwie. Po rewolucji francuskiej wspólnota zakonna opuściła budynki na dobre, a opactwo popadło w zapomnienie i niszczało przez ponad sto lat.

Kto uratował Beaulieu przed ruiną?

Przełom nastąpił w połowie XX wieku. W 1953 roku parę kolekcjonerów sztuki, Pierre'a Brache'a i Geneviève Bonnefoi, zafascynowały opuszczone mury dawnego klasztoru. Kupili opactwo w 1960 roku i przez kolejne lata prowadzili tam prace remontowe, korzystając ze wsparcia instytucji odpowiedzialnej za ochronę zabytków we Francji (dzisiejszego Centre des monuments nationaux). Odrestaurowane wnętrza zachowały surowy, cysterski charakter architektury, co pozwoliło wyeksponować w nich sztukę współczesną bez zakłócania pierwotnego klimatu miejsca.

Dlaczego opactwo jest dziś muzeum sztuki?

W 1970 roku w odnowionych murach otwarto ośrodek sztuki współczesnej, prezentujący kolekcję zgromadzoną przez Brache'a i Bonnefoi od końca lat 40. XX wieku. Trzy lata później małżeństwo przekazało opactwo wraz z kolekcją państwu francuskiemu, a w 1972 roku powołało stowarzyszenie kulturalne opactwa Beaulieu, którego celem było promowanie zarówno uznanych, jak i mniej znanych artystów.

Co można zobaczyć w kolekcji?

Zbiory Brache-Bonnefoi liczą ponad tysiąc prac — obrazów, rysunków, grafik, rzeźb i tkanin — autorstwa ponad 150 twórców. Trzon kolekcji stanowi paryska awangarda powojenna, zwłaszcza nurt abstrakcji lirycznej i art informel, reprezentowany przez takich artystów jak Hans Hartung, Jean Fautrier, Serge Poliakoff, Jean Dubuffet, Henri Michaux, Georges Mathieu, Victor Vasarely czy Maria Helena Vieira da Silva. Geneviève Bonnefoi, dobierając twórców do kolekcji, sięgała też po artystów bliskich ostatnim echom surrealizmu z lat 20. XX wieku, takich jak Simon Hantaï, Judit Reigl czy Claude Viseux. Po śmierci Bonnefoi w 2018 roku jej cała spuścizna trafiła do Centre des monuments nationaux, co pozwoliło rozbudować prezentowaną w opactwie kolekcję.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się opactwo Beaulieu-en-Rouergue? Leży w gminie Ginals, w północno-wschodniej części departamentu Tarn-et-Garonne, w dolinie rzeki Seye.

Czy opactwo nadal pełni funkcję religijną? Nie — od czasu rewolucji francuskiej nie jest już czynnym klasztorem. Dziś działa jako centrum sztuki współczesnej należące do Centre des monuments nationaux.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje opactwo? Gotyk cysterski — prostą, surową formę bez bogatej dekoracji, typową dla budowli tego zakonu w całej Europie.

Skąd wzięła się kolekcja sztuki w opactwie? Zgromadzili ją kolekcjonerzy Pierre Brache i Geneviève Bonnefoi, którzy kupili opactwo w 1960 roku i przekazali je wraz ze zbiorami państwu francuskiemu w 1973 roku.

Jakich artystów można zobaczyć w Beaulieu? Między innymi Jeana Dubuffeta, Hansa Hartunga, Serge'a Poliakoffa, Henriego Michaux i Victora Vasarely'ego, a także twórców związanych z późnym surrealizmem.