Bazylika San Francisco el Grande

Bazylika San Francisco el Grande to jedna z największych świątyń Madrytu, wznosząca się w historycznej części hiszpańskiej stolicy. Neoklasyczna budowla przyciąga uwagę przede wszystkim ogromną kopułą oraz malarstwem Francisca Goi, co czyni ją miejscem interesującym nie tylko dla wierzących, ale i dla miłośników sztuki oraz architektury.

Kiedy powstała bazylika?

Budowę obecnego kościoła rozpoczęto w 1761 roku, za panowania Karola III, władcy, który w tamtym okresie przekształcał Madryt według zasad oświeceniowej urbanistyki. Prace budowlane trwały ponad dwie dekady i zakończyły się w 1784 roku. Za projekt i dopracowanie architektoniczne odpowiadał Francisco Sabatini, jeden z najważniejszych architektów działających wówczas na dworze królewskim. Według tradycji miejsce to ma jednak znacznie starszą historię — legenda mówi, że już w XIII wieku, podczas pielgrzymki do Santiago de Compostela, święty Franciszek z Asyżu miał założyć tu skromną kapliczkę, od której świątynia wzięła swoje wezwanie.

Co wyróżnia architekturę bazyliki?

Budowla reprezentuje styl neoklasyczny, charakterystyczny dla hiszpańskiej architektury sakralnej drugiej połowy XVIII wieku — surowe, monumentalne formy, symetria i odejście od wcześniejszej bogatej ornamentyki barokowej. Największym architektonicznym wyróżnikiem świątyni jest jej kopuła o średnicy ok. 33 metrów, uznawana za jedną z największych na świecie — po kopułach bazyliki św. Piotra w Rzymie, Panteonu rzymskiego oraz katedry Santa Maria del Fiore we Florencji. Wnętrze zaprojektowano na planie centralnym, dzięki czemu ogromna przestrzeń pod kopułą dominuje nad całą kompozycją kościoła i nadaje mu niezwykle monumentalny charakter.

Jaki jest związek świątyni z Goyą?

W 1781 roku hrabia Floridablanca zlecił grupie malarzy, w tym Franciscowi Goi, ozdobienie wnętrz bazyliki. Goya namalował obraz przedstawiający świętego Bernardyna ze Sieny, umieszczony w kaplicy pod tym samym wezwaniem — na płótnie artysta umieścił także własny portret, wśród postaci patrzących wprost na widza, co było wówczas nietypowym zabiegiem. Goya związał się z tym miejscem także w inny sposób: charakterystyczna sylwetka kopuły bazyliki widoczna jest w tle jednego z jego najsłynniejszych madryckich obrazów, „Łąka św. Izydora”, przedstawiającego panoramę miasta widzianą od strony rzeki Manzanares.

Jaki status ma bazylika dzisiaj?

Świątynia od 1980 roku ma status hiszpańskiego dobra kultury o znaczeniu narodowym, co potwierdza jej wyjątkową wartość historyczną i artystyczną. Poza funkcją religijną budynek pełni też rolę obiektu muzealnego — we wnętrzach, oprócz dzieł Goi, znajdują się prace innych hiszpańskich malarzy tego okresu, a także bogato zdobione kaplice boczne. Bazylika pozostaje jedną z ważniejszych świątyń w Madrycie i punktem odniesienia dla osób interesujących się sztuką osiemnastowiecznej Hiszpanii.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano Bazylikę San Francisco el Grande? Budowę zaczęto w 1761 roku za Karola III, a zakończono w 1784 roku; architektem odpowiedzialnym za realizację był Francisco Sabatini.

Czym wyróżnia się architektura bazyliki? Neoklasyczny styl budowli i jej kopuła o średnicy około 33 metrów, uważana za jedną z największych na świecie, sprawiają, że jest to jedna z najbardziej rozpoznawalnych świątyń Madrytu.

Jaki obraz namalował tu Goya? Goya namalował obraz świętego Bernardyna ze Sieny w kaplicy pod tym wezwaniem, umieszczając na płótnie także swój autoportret.

Czy bazylika ma dziś status zabytku? Tak — od 1980 roku jest uznawana za dobro kultury o znaczeniu narodowym w Hiszpanii.