Baulx Castle

Zamek Baulx wznosi się nad wioską Saint-Jean-de-Buèges w departamencie Hérault, w regionie Oksytania, na południu Francji. To średniowieczna warownia, która przez wieki pełniła funkcję strażnicy doliny rzeki Buèges, a dziś stopniowo odzyskuje dawny blask dzięki wieloletnim pracom konserwatorskim.

Skąd wzięła się ta budowla?

Historia miejscowej siedziby sięga X wieku – już w 990 roku wzmiankowano panowanie nad Saint-Jean-de-Buèges jako lenno baronii Pégairolles. Sam zamek w obecnej formie zaczął powstawać w XII wieku. Pierwotnie była to niewielka wieża obserwacyjna, której zadaniem było pilnowanie dostępu do doliny Buèges – wąskiego przesmyku otoczonego wapiennymi wzgórzami, ważnego szlaku komunikacyjnego w tej części Langwedocji.

Jak rozbudowywano twierdzę?

Około 1280 roku źródła określają obiekt już jako pełnoprawny „zamek", którego lennym właścicielem był Gaucelm (lub Gaucelin) de Caladon, składający hołd panom Lunas i Pégairolles. W tym samym okresie fortyfikacje znacząco wzmocniono: dobudowano obwód murów z otworami strzelniczymi, cysternę na wodę, spichlerz oraz suchą fosę – elementy pozwalające przetrwać oblężenie. Był to więc już nie tylko punkt obserwacyjny, ale samodzielna twierdza zdolna do obrony.

Kolejna istotna zmiana nastąpiła znacznie później, w 1680 roku, gdy nowy właściciel, François de Ratte, pan na Cambous, wzniósł bardziej reprezentacyjny i wygodny budynek mieszkalny w obrębie zamkowych murów – typowy przykład przekształcania średniowiecznych warowni w rezydencje szlacheckie.

Dlaczego zamek popadł w ruinę?

Świetność nie trwała długo. Już w 1749 roku dokumenty opisują zamek jako ruinę. Kamień z opuszczonej budowli stał się materiałem budowlanym dla okolicznych mieszkańców – do dziś w murach niektórych domów w Saint-Jean-de-Buèges można rozpoznać ciosane bloki pochodzące z twierdzy.

W 1813 roku rodzina Turenne, ówcześni właściciele ruin, sprzedała je Hilaire'owi de Girard du Lac. Jego córka wyszła za mąż za Henriego Sicarda w 1848 roku, a kolejne pokolenia tej rodziny zarządzały terenem – wykorzystywanym m.in. jako owczarnia – aż do 1987 roku, kiedy Joseph Sicard przekazał zamek w darze gminie.

Jak wygląda zamek dzisiaj?

Od 1991 roku prowadzona jest szeroko zakrojona kampania restauracyjna, finansowana wspólnie przez Radę Generalną Hérault, region Langwedocja-Roussillon (dziś część Oksytanii), państwo francuskie oraz Unię Europejską. Zamek bywa też nazywany „Tras Castel" – tę nazwę nosi lokalne stowarzyszenie, które zajmuje się jego udostępnianiem zwiedzającym.

Jak dotrzeć do zamku Baulx?

Saint-Jean-de-Buèges leży w sercu doliny Buèges, w malowniczym zakątku Hérault, z dala od głównych szlaków turystycznych – co samo w sobie jest atutem dla miłośników spokojnych, autentycznych miejsc. Dojazd najwygodniej zaplanować samochodem, korzystając z lokalnych dróg łączących wioskę z pobliskim Saint-Guilhem-le-Désert i Ganges. Zamek góruje nad zabudową wsi, więc trudno go przeoczyć – wystarczy podążać w stronę najwyższego punktu terenu.

Co warto zobaczyć na miejscu?

W sezonie letnim stowarzyszenie zarządzające obiektem organizuje zwiedzanie z przewodnikiem, wystawy tematyczne oraz wydarzenia kulturalne. Zwiedzający mogą zobaczyć pozostałości średniowiecznych murów obronnych, ślady fosy i cysterny oraz fragmenty XVII-wiecznej rezydencji dobudowanej przez rodzinę de Ratte. Widok z zamkowego wzgórza na dolinę Buèges i otaczające ją wapienne grzbiety to jeden z głównych powodów, dla których warto tu przyjechać.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Zwiedzanie z przewodnikiem odbywa się głównie latem, dlatego najlepszym momentem na wizytę są miesiące wakacyjne. Warto wcześniej sprawdzić aktualny harmonogram otwarcia, ponieważ zamek jest zarządzany przez lokalne stowarzyszenie, a nie działa jako stała, całoroczna atrakcja turystyczna.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Baulx jest otwarty dla zwiedzających? Tak, ale sezonowo – latem stowarzyszenie zarządzające obiektem organizuje zwiedzanie z przewodnikiem oraz wydarzenia kulturalne.

Jak stary jest zamek Baulx? Jego początki sięgają XII wieku, choć historia panowania nad terenem jest udokumentowana już od 990 roku.

Dlaczego zamek popadł w ruinę? Już w połowie XVIII wieku był opisywany jako ruina, a mieszkańcy wioski wykorzystywali jego kamień do budowy domów – stąd trwałe zniszczenia sprzed epoki nowożytnej konserwacji zabytków.

Kto obecnie zajmuje się zamkiem? Od 1987 roku właścicielem jest gmina Saint-Jean-de-Buèges, a od 1991 roku trwa jego stopniowa restauracja przy wsparciu władz departamentu, regionu, państwa i Unii Europejskiej.