Ash Hole Cavern

Ash Hole Cavern w Brixham, nad zatoką Torbay w hrabstwie Devon, to wapienna jaskinia, w której ludzie szukali schronienia przez tysiąclecia. Dziś jest chronionym stanowiskiem archeologicznym. Docenią ją osoby, które wolą prawdziwą prehistorię od wypolerowanych atrakcji turystycznych.

Czym jest Ash Hole Cavern?

To wapienny system jaskiniowy. Według pomiarów Devon Karst Research Society główna komora ma około 40 m długości ze wschodu na zachód i do 22 m szerokości. Naturalne wejście znajduje się na dnie leja krasowego. W XIX wieku, podczas prac kamieniołomu, powstał drugi, znacznie większy otwór.

Dlaczego to miejsce jest ważne?

Wykopaliska pokazują, że jaskinię wykorzystywano jako schronienie skalne w kilku epokach. Badania z lat 60. XX wieku, prowadzone przez G. Heada, odkryły warstwy osadnicze z neolitu (ok. 4000-2200 p.n.e.), epoki brązu (ok. 2200-700 p.n.e.) i okresu rzymskiego. W górnych warstwach znaleziono ceramikę, wyroby z brązu, rzymską monetę oraz szczątki ludzkie. Większość ceramiki pochodzi z epoki brązu i przypomina kornwalijską ceramikę typu Trevisker z lat ok. 1750-1000 p.n.e.

Wcześniej kopali tu również antykwariusze, m.in. Henry Lyte i John MacEnery. Źródła podają różne daty prac Lyte'a, dlatego pewne jest tylko tyle, że odbyły się w pierwszej połowie XIX wieku.

Od 23 listopada 1966 roku obiekt ma status zabytku chronionego (scheduled monument). Figuruje w angielskim rejestrze National Heritage List jako „Ashhole Cavern" (wpis 1019133). Kopanie, zbieranie zabytków i niszczenie jaskini są więc zabronione.

Gdzie leży i jak dojść?

Jaskinia znajduje się około 100 m od brzegu, mniej więcej w połowie drogi między miastem Brixham a przylądkiem Berry Head, na południowym łuku zatoki Torbay. Z Berry Head Road prowadzi do niej krótki spacer. Współrzędne to ok. 50,400 N, 3,497 W. Przed wyjazdem sprawdź na miejscu, czy wejście jest dostępne. To chroniony zabytek, a nie jaskinia przystosowana do zwiedzania.

Co jeszcze zobaczyć w okolicy?

Wizytę warto połączyć ze spacerem szlakiem South West Coast Path do Berry Head, skąd widać całą Torbay. W pobliżu leży port w Brixham z flotą rybacką i kawiarniami. Okolica należy do Geoparku UNESCO English Riviera, więc to dobry pomysł na dzień poświęcony geologii i historii regionu.

Kiedy jechać?

Otoczenie to spacer wzdłuż wybrzeża, więc najwygodniej wybrać suchą pogodę wiosną, latem lub wczesną jesienią. Załóż solidne buty, bo po deszczu ścieżki bywają błotniste.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do Ash Hole Cavern?

To zabytek chroniony, a nie komercyjna atrakcja. Dostęp traktuj jako ograniczony i stosuj się do tablic oraz zabezpieczeń na miejscu.

Jak stare są znaleziska?

Warstwy obejmują neolit, epokę brązu i czasy rzymskie, czyli okres od ok. 4000 r. p.n.e. do antyku.

Czy warto przyjechać, jeśli nie da się wejść?

Tak, jeśli lubisz archeologię i wybrzeże. Możesz połączyć wizytę ze spacerem na Berry Head i wycieczką do portu w Brixham.

Czy to to samo co Brixham Cave?

Nie. Brixham Cave, zwana też Windmill Hill Cave, to inne stanowisko w mieście, znane z roli w dowodzeniu starożytności człowieka. Ash Hole Cavern jest osobnym zabytkiem.