Apolena

Apolena to przyrodniczy rezerwat i skalne miasto położone około 400 metrów na wschód od wsi Troskovice, w powiecie Semily, w kraju libereckim. Obszar chroni ekosystem leśny rozwinięty na piaskowcowym skalnym mieście i wchodzi w skład Geoparku Český ráj – pierwszego czeskiego geoparku włączonego w 2015 roku do sieci globalnych geoparków UNESCO.

Jak powstało skalne miasto Apolena?

Skały Apoleny zbudowane są z niezwykle miękkiego piaskowca z niewielką domieszką kaolinitowego spoiwa. Taka budowa sprawiła, że erozja spękanego płaskowyżu piaskowcowego postępowała tu wyjątkowo intensywnie. Na kształt terenu wpłynęła zarówno działalność pobliskiego wulkanu Trosky, który wybuchał około 17 milionów lat temu, jak i osiadanie pojedynczych bloków skalnych na zboczu tzw. rowu lubieńskiego (Libuňský příkop). W efekcie powstał charakterystyczny masyw skalny z odosobnionymi wieżami i basztami z miękkiego piaskowca.

Co kryje się pod ziemią?

Pod powierzchnią Apoleny znajduje się największy w całym Českim raju system szczelinowych jaskiń. Jedna z nich, jaskinia Sklepy, pełni funkcję zimowego schronienia dla nietoperzy. To miejsce o znaczeniu europejskim dla nocka Alkatoe (Myotis alcathoe) – gatunku krytycznie zagrożonego wyginięciem. Skalne szczeliny i podziemne korytarze tworzą mikroklimat, w którym nietoperze mogą bezpiecznie hibernować, z dala od wahań temperatury panujących na powierzchni.

Jakie zwierzęta można tu spotkać?

Poza nietoperzami skalne ściany i wieże Apoleny są dogodnym miejscem gniazdowania dla ptaków związanych ze skałami. Można tu spotkać pustułkę zwyczajną, puchacza oraz kawkę – gatunki, które wykorzystują niedostępne dla drapieżników szczeliny i półki skalne jako bezpieczne miejsca lęgowe.

Czy rezerwat Apolena jest dostępny dla turystów?

Rezerwat przyrody Apolena został formalnie ustanowiony wiosną 1998 roku, jednak wiosną 2010 roku wprowadzono całkowity zakaz wstępu na teren skalnego miasta. Powodem było postępujące niszczenie kruchych, miękkich skał piaskowcowych przez odwiedzających – wspinaczkę, wydeptywanie i erozję powierzchni skalnych. Dziś Apolena pełni funkcję ściśle chronionego rezerwatu przyrody, którego głównym celem jest ochrona unikalnego ekosystemu leśno-skalnego oraz siedlisk zagrożonych gatunków, a nie udostępnianie terenu turystom.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Apolena? Rezerwat leży około 400 metrów na wschód od Troskovic, w powiecie Semily, w kraju libereckim, w granicach Geoparku Český ráj.

Czy można wejść do rezerwatu Apolena? Nie. Od wiosny 2010 roku obowiązuje całkowity zakaz wstępu na teren skalnego miasta ze względu na ochronę kruchych formacji piaskowcowych przed dalszą degradacją.

Dlaczego skały Apoleny są tak kruche? Piaskowiec budujący skalne miasto zawiera niewielką domieszkę kaolinitowego spoiwa, przez co jest wyjątkowo miękki i podatny na erozję oraz mechaniczne uszkodzenia.

Jakie gatunki chroni rezerwat? Przede wszystkim krytycznie zagrożonego nocka Alkatoe, dla którego jaskinia Sklepy jest siedliskiem o znaczeniu europejskim, a także ptaki skalne, takie jak pustułka zwyczajna, puchacz i kawka.

Czym jest Geopark Český ráj? To obszar chroniony obejmujący region Českiego raju, który w 2015 roku jako pierwszy w Czechach dołączył do sieci globalnych geoparków UNESCO, doceniającej wartość geologiczną i krajobrazową regionu.