Abbaye de Saint-Polycarpe

Abbaye de Saint-Polycarpe to dawne opactwo benedyktyńskie ukryte w wąskiej dolinie rzeki Aude, w gminie Saint-Polycarpe, w regionie Razès, niedaleko Limoux. To jedno z miejsc, które pozwalają zrozumieć, jak gęsto usiane klasztorami było niegdyś to zakątek Langwedocji – w bliskim sąsiedztwie leżą również opactwa w Alet i Lagrasse.

Skąd wzięło się to miejsce?

Fundację opactwa datuje się na rok 783, a więc na czasy karolińskie. Według tradycji założycielem i pierwszym opatem był niejaki Attala – zamożny możny pochodzenia iberyjskiego, który miał uciekać przed najazdem Saracenów i schronić się w tej okolicy. To on miał zainicjować karczowanie terenu oraz wzniesienie kościoła i zabudowań klasztornych. Przez stulecia klasztor nie był jednak w pełni samodzielny: podlegał kolejno opactwu w Alet, a potem w Lagrasse, i dopiero pod koniec XII wieku odzyskał niezależność.

Jak potoczyły się jego dalsze losy?

Losy wspólnoty nie zawsze były chwalebne. W 1525 roku opactwo przeszło pod system komendy, co – jak to zwykle bywało w takich przypadkach – osłabiło dyscyplinę zakonną. Z zapisów z tego okresu wynika, że po 1526 roku klasztor podupadł, a część mnichów prowadziła życie dalekie od reguły: oddawała się ucztom, zabawom, grze i polowaniom zamiast modlitwie i pracy. Porządek przywrócono dopiero na początku XVII wieku – w 1600 roku wspólnota przystąpiła do kongregacji Benedyktynów Egzemptów. W 1705 roku opatem został Henri-Antoine de la Fitte Maria.

Co dziś można zobaczyć na miejscu?

Trzon zespołu stanowi kościół opacki z XI wieku, poświęcony Marii Pannie. Wewnątrz zwracają uwagę karolińskie przegrody chórowe – kamienne płyty rzeźbione w płaskie plecionki, motywy ptaków i muszli, które zdobią boczne, romańskie ołtarze. To jeden z rzadkich przykładów tak wczesnej kamieniarki zachowanej w regionie. Na sklepieniach i ścianach zachowały się fragmenty malowideł z XII wieku, przedstawiających sceny Apokalipsy świętego Jana oraz Narodzenia – z bogatego niegdyś cyklu przetrwało niewiele scen, a kolejne fragmenty fresków odkrywano stosunkowo niedawno podczas prac konserwatorskich.

Osobną atrakcją jest skarbiec, w którym na stałe wystawione są relikwiarze w formie popiersi: świętego Benedykta i świętego Polikarpa, oba datowane na XIV wiek, a także XIV-wieczna monstrancja-relikwiarz niesiona przez dwóch aniołów.

Dla kogo to miejsce?

Saint-Polycarpe najlepiej sprawdzi się dla osób zainteresowanych architekturą romańską i karolińską, historią monastycyzmu w Langwedocji oraz dla tych, którzy planują trasę śladem opactw Razès – Alet-les-Bains czy Lagrasse leżą w rozsądnej odległości samochodem. To kameralne miejsce, z dala od tłumów typowych dla większych atrakcji regionu katarskiego.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstało opactwo Saint-Polycarpe? Tradycja wiąże jego założenie z rokiem 783 i osobą Attali, możnego, który miał uciec przed najazdem Saracenów.

Czyje opactwo było zależne przed odzyskaniem samodzielności? Podlegało kolejno opactwom w Alet, a następnie w Lagrasse, zanim pod koniec XII wieku uzyskało pełną autonomię.

Co najcenniejszego można zobaczyć wewnątrz kościoła? Karolińskie przegrody chórowe z rzeźbionymi motywami roślinnymi, ptakami i muszlami, fragmenty XII-wiecznych fresków oraz XIV-wieczne relikwiarze świętego Benedykta i świętego Polikarpa w skarbcu.

Gdzie dokładnie leży opactwo? W gminie Saint-Polycarpe, w regionie Razès w departamencie Aude, w dolinie rzeki Aude, niedaleko Limoux.