Windmill in Petrovice

Wiatrak w Petrovicach to holenderski wiatrak murowany z kamienia, stojący na wzgórzu nad wsią Petrovice w powiecie Blansko, na skraju Wyżyny Drahańskiej na południowo-wschodniej Morawach. Choć od dawna nie mieli tu mąki, cylindryczna wieża wciąż dominuje nad okolicą i jest jednym z niewielu tak dobrze zachowanych wiatraków w regionie.

Jak dotrzeć?

Wiatrak leży na południowy wschód od centrum Petrovic, na wzniesieniu o wysokości około 580 m n.p.m., skąd rozciąga się widok na okoliczne wzgórza Wyżyny Drahańskiej. Petrovice to niewielka wieś w powiecie Blansko, w kraju południowomorawskim, dostępna samochodem z Brna czy Blanska — obie te miejscowości leżą w promieniu kilkudziesięciu minut jazdy. Obiekt nie jest udostępniony do zwiedzania wewnątrz, ale jego bryłę można oglądać z zewnątrz, spacerując po okolicznych szlakach.

Co zobaczysz?

Wiatrak zbudowano w 1849 roku — jego budowniczymi byli Jakub Souček i Antonín Nečas. Konstrukcja reprezentuje typ holenderski: trzykondygnacyjna, cylindryczna wieża o średnicy 8 metrów i wysokości 10,2 metra, wzniesiona z łamanego kamienia, pierwotnie zwieńczona obracającym się daszkiem ze skrzydłami mielącymi wiatr. Dziś dach ma formę stożkowej, metalowej pokrywy.

W 1922 roku obiekt przeszedł modernizację przeprowadzoną przez młynarza Bohuslava Klemsę z Valchova, który dzierżawił wiatrak w latach 1920–1924. Usunięto wówczas skrzydła i tradycyjne kamienie młyńskie, zastępując je dwiema walcowymi stolicami mielącymi — rozwiązaniem typowym dla unowocześnianych młynów początku XX wieku, gdy wiatr jako źródło napędu ustępował miejsca innym technologiom.

8 marca 1964 roku wiatrak spłonął. Mimo pożaru budynek nie został rozebrany — w tym samym roku wpisano go do rejestru zabytków kultury (numer 34345/7-573), co zapewniło mu ochronę prawną. W 1965 roku obiekt kupił Alois Souček, a kolejny właściciel w 1974 roku przeprowadził remont, dobudował dodatkowe skrzydła i przystosował wiatrak do nowej funkcji — od tego czasu budynek służy jako kwatera noclegowa (pensjonat), choć samo wnętrze dawnego mechanizmu młyńskiego się nie zachowało.

Dlaczego warto zobaczyć?

Wiatraki holenderskiego typu z kamienną, cylindryczną wieżą należą do rzadkości na Morawach, gdzie dominowały inne konstrukcje młynów wietrznych. Petrovicki wiatrak, mimo utraty oryginalnego wyposażenia, zachował czytelną bryłę architektoniczną sprzed niemal dwustu lat i pozostaje charakterystycznym punktem orientacyjnym na grzbiecie wzgórza nad wsią — widocznym z daleka dzięki eksponowanej lokalizacji na wysokości 580 m.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na odwiedziny jest wiosna i lato, gdy dłuższe dni i stabilna pogoda sprzyjają spacerom po Wyżynie Drahańskiej i podziwianiu okolicznych widoków ze wzgórza. Jesienią teren jest zwykle mniej zatłoczony, co docenią osoby szukające spokojniejszej wycieczki. Ponieważ wiatrak pełni funkcję prywatnego obiektu noclegowego, przed wizytą warto sprawdzić lokalne informacje dotyczące dostępności terenu wokół budynku.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano wiatrak w Petrovicach? Wiatrak powstał w 1849 roku, a jego budowniczymi byli Jakub Souček i Antonín Nečas.

Czy wiatrak nadal działa jako młyn? Nie. Po pożarze w 1964 roku i przebudowie w 1974 roku obiekt służy jako kwatera noclegowa, a oryginalny mechanizm młyński się nie zachował.

Jaki to typ wiatraka? To wiatrak typu holenderskiego — murowana, cylindryczna wieża z kamienia, licząca 8 metrów średnicy i 10,2 metra wysokości.

Czy wiatrak jest zabytkiem? Tak, od 1964 roku figuruje w rejestrze zabytków kultury Republiki Czeskiej pod numerem 34345/7-573.