Pomnik "Střešovice svým padlým"

Pomnik "Střešovice svým padlým" stoi na Placu Machara (Macharovo náměstí) w praskiej dzielnicy Střešovice, w kolonii willowej Ořechovka. To lokalny pomnik wojenny poświęcony mieszkańcom Střešovic, którzy zginęli w latach 1914–1918, czyli podczas pierwszej wojny światowej.

Kto stworzył pomnik i kiedy powstał?

Autorem rzeźby jest Josef Franěk, uczeń znanego czeskiego rzeźbiarza Bohumila Kafki. Pomnik powstał pod koniec lat 20. XX wieku – w opracowaniu architektonicznym cokołu uczestniczył architekt Alois Dryák. Powstanie monumentu sfinansowali mieszkańcy Střešovic, co upamiętnia napis na tylnej ścianie cokołu.

Jak wygląda rzeźba?

Na wielostopniowym cokole stoi naturalnej wielkości figura upadającego żołnierza. Postać ubrana jest w piechocki mundur z okresu pierwszej wojny światowej, z ładownicami na amunicję i nożem przy pasie, nogi owinięte są w owijacze. Żołnierz osuwa się do tyłu, głowa odchylona jest w tył, oczy ma zamknięte, a usta lekko rozchylone. Obok prawej ręki leży hełm, który spadł z głowy w chwili upadku. Kompozycja przedstawia moment śmierci w walce, bez patosu triumfu – to scena bólu i straty.

Co mówi napis na pomniku?

Na przedniej ścianie cokołu widnieje napis "Střešovice svým padlým 1914–1918" ("Střešovice swoim poległym 1914–1918"). Pierwotna wersja napisu była dłuższa i zawierała dodatkowe słowa o walce o wolność, jednak z czasem część inskrypcji uległa zniszczeniu lub zmianie i do dziś zachowała się jej skrócona forma.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Monument znajduje się na centralnej osi Placu Machara, w jego południowej części. Plac leży w obrębie Ořechovki – zaprojektowanej w latach 20. XX wieku kolonii willowej, jednej z najbardziej charakterystycznych realizacji urbanistycznych ówczesnej Pragi, łączącej zabudowę jednorodzinną z zielenią i spokojnym układem ulic.

Dlaczego warto go zobaczyć?

Pomnik "Střešovice svým padlým" to jeden z wielu, ale zarazem jeden z bardziej wymownych pomników upamiętniających ofiary pierwszej wojny światowej w Pradze. W przeciwieństwie do wielu monumentalnych, patetycznych realizacji tego typu, rzeźba Josefa Fraňka pokazuje żołnierza w chwili śmierci – bez idealizacji, w sposób bezpośredni i poruszający. Dla osób zwiedzających Ořechovkę to naturalny punkt na trasie spaceru po tej kameralnej, willowej części Prahy 6, oferujący chwilę refleksji nad lokalną historią dzielnicy.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się pomnik "Střešovice svým padlým"? Na Placu Machara (Macharovo náměstí) w dzielnicy Střešovice, w kolonii willowej Ořechovka, w Pradze 6.

Kto jest autorem pomnika? Rzeźbiarz Josef Franěk, uczeń Bohumila Kafki, przy współpracy architekta Aloisa Dryáka przy projekcie cokołu.

Komu poświęcony jest pomnik? Mieszkańcom Střešovic poległym w latach 1914–1918, w okresie pierwszej wojny światowej.

Co przedstawia rzeźba? Naturalnej wielkości figurę upadającego żołnierza piechoty w chwili śmierci, z hełmem leżącym obok jego ręki.

Kto sfinansował budowę pomnika? Mieszkańcy Střešovic – informuje o tym napis na tylnej stronie cokołu.