statue of Saint John of Nepomuk

Socha świętego Jana Nepomuckého stoi przy ulicy Šporkova na Malej Stranie w Pradze, w cichej, stromo wznoszącej się części dzielnicy pod Hradczanami. To jeden z wielu pomników tego świętego rozsianych po całym mieście, ale akurat ten należy do mniej znanych — nie znajdziemy go w przewodnikowych "top 10", co czyni go ciekawym celem dla osób szukających Pragi z dala od tłumów.

Gdzie dokładnie stoi socha?

Rzeźba znajduje się przy domu numer 8 na Šporkovej, w sercu Malej Strany, kilkaset metrów od Wzgórza Petřín i niedaleko Nerudovej — głównej arterii prowadzącej na Hradczany. Šporkova to wąska, kręta uliczka o wyraźnie rezydencjalnym charakterze, zabudowana kamienicami z okresu baroku i klasycyzmu. Współrzędne miejsca to 50,088°N, 14,397°E. Socha stoi bezpośrednio przy trotuarze, wtopiona w fasadę zabudowy, więc łatwo ją minąć, jeśli się jej nie szuka.

Jak wygląda socha?

Postać świętego trzyma w prawej dłoni krucyfiks — typowy atrybut przedstawień Jana Nepomuckého, nawiązujący do jego roli spowiednika. Figura ustawiona jest na stosunkowo wysokim, prostopadłościennym cokole. Na cokole umieszczono płaskorzeźbę przedstawiającą scenę zrzucenia świętego z Mostu Karola do Wełtawy — to najbardziej rozpoznawalny motyw ikonograficzny związany z jego kultem, powtarzany na niezliczonych pomnikach w całych Czechach.

Kto wykonał rzeźbę i kiedy powstała?

Autorstwo pozostaje nieznane. Na podstawie stylu figurę datuje się najprawdopodobniej na koniec XVIII wieku. Historycy sztuki wiążą jej powstanie z rodziną kamieniarzy Krannerów, którzy w latach 1726–1833 byli właścicielami sąsiedniej kamienicy oznaczonej dawnym numerem 320/III — to jednak hipoteza oparta na bliskości warsztatu, nie na udokumentowanym zleceniu czy sygnaturze na cokole.

Dlaczego w Pradze jest tak wiele pomników Jana Nepomuckého?

Jan Nepomucki (zm. 1393) był kanonikiem praskiej kapituły, który według tradycji został na rozkaz króla Wacława IV wrzucony z Mostu Karola do Wełtawy — jedna z wersji podania mówi, że odmówił złamania tajemnicy spowiedzi królowej. Kanonizowany w 1729 roku, stał się jednym z najpopularniejszych świętych w Czechach i całej katolickiej Europie Środkowej. Fala kanonizacyjnej popularności w XVIII wieku zaowocowała setkami figur ustawianych przy mostach, studniach, na placach i skrzyżowaniach dróg — również w bocznych uliczkach Malej Strany, takich jak Šporkova. Socha zwykle rozpoznawalna jest po charakterystycznym biretcie, sutannie kanonika oraz wieńcu pięciu gwiazd wokół głowy, nawiązującym do legendy o światłach widzianych nad miejscem utonięcia.

Czy warto tam zajrzeć?

To przystanek dla spacerowiczów odkrywających Malą Stranę poza głównym szlakiem turystycznym — Šporkova łączy dolne partie dzielnicy z okolicami Petřína i jest naturalnym skrótem dla osób wędrujących w stronę wzgórza czy klasztoru strahowskiego. Sama rzeźba nie jest monumentalna ani szczególnie rzadka w skali miasta, ale wpisuje się w gęstą sieć drobnych, kameralnych zabytków, które budują atmosferę Malej Strany.

Najczęstsze pytania

Czy socha jest zabytkiem chronionym? Jako element zabudowy historycznej dzielnicy Malá Strana, wpisanej na listę praskiej rezerwacji zabytkowej, podlega ogólnej ochronie konserwatorskiej obowiązującej w tej części miasta.

Czy wstęp jest wolny? Tak — socha stoi w przestrzeni publicznej, przy chodniku, dostępna o każdej porze dnia i nocy.

Jak dojść na Šporkovą? Najwygodniej pieszo od przystanku tramwajowego Malostranské náměstí lub Hellichova, kierując się w stronę Nerudovej, a następnie skręcając w boczne uliczki prowadzące ku Petřínowi.

Czy w pobliżu są inne zabytki? Tak — w bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się kamienice barokowe i klasycystyczne typowe dla Malej Strany, a kilka minut spacerem dzieli turystę od Nerudovej i wzgórza Petřín z jego wieżą widokową.