Panna Maria z exilu

Panna Maria z exilu to kamienna figura Matki Boskiej stojąca w ogrodach klasztoru strahowskiego w Pradze, tuż przy punkcie widokowym, z którego rozciąga się jeden z najładniejszych widoków na miasto — dachy Małej Strany, wieże katedry św. Wita i meandry Wełtawy widać stąd jak na dłoni.

Skąd wzięło się określenie „z exilu"?

Nazwa nawiązuje do losów czeskiej emigracji politycznej w XX wieku. Figura, którą dziś oglądamy w Strahowie, nie jest oryginałem sprzed wieków, lecz nowożytnym dziełem powstałym z inicjatywy Czechów żyjących na wygnaniu w Stanach Zjednoczonych. To właśnie ich zbiórka pieniędzy i determinacja sprawiły, że rzeźba w ogóle powstała, a potem — po latach tułaczki — trafiła do Pragi.

Jak socha powstała i jak trafiła do Pragi?

Figurę wykonano w 1954 roku w Rzymie. Zleceniodawcami byli czescy emigranci w USA, którzy zebrali na ten cel fundusze — dla wielu z nich socha miała być symbolicznym powrotem do ojczyzny, z którą nie mogli się wtedy połączyć osobiście. W maju 1955 roku posąg trafił do opactwa w Lisle pod Chicago, gdzie przez dekady modlono się przy nim o upadek komunizmu w Czechosłowacji. Dopiero po zmianie ustroju, w 1993 roku, figurę przewieziono do Pragi, a 7 maja 1994 roku uroczyście ustawiono ją w ogrodzie klasztoru strahowskiego — tam, gdzie stoi do dziś.

Co dokładnie upamiętnia ta figura?

Socha jest hołdem złożonym innemu, znacznie starszemu pomnikowi — kolumnie maryjnej, która od 1652 roku stała na Rynku Staromiejskim. Ta barokowa kolumna, dzieło rzeźbiarza Jana Jiříego Bendla, powstała jako podziękowanie za skuteczną obronę Pragi przed szwedzkim oblężeniem w 1648 roku. Kolumna przetrwała blisko trzy wieki, aż 3 listopada 1918 roku, tuż po powstaniu niepodległej Czechosłowacji, została obalona przez rozentuzjazmowany tłum, który widział w niej symbol znienawidzonych rządów habsburskich. Figura w Strahowie ma więc podwójne znaczenie: przypomina o zburzonym pomniku i jednocześnie świadczy o wierze czeskich wygnańców, że dawne wartości religijne i narodowe kiedyś wrócą do kraju.

Czy warto tam iść tylko dla widoku?

Zdecydowanie tak — sam punkt przy figurze to jedna z popularniejszych praskich wyhlídek (punktów widokowych), często odwiedzana przez turystów, którzy niekoniecznie wiedzą, jaka historia kryje się za stojącą tu rzeźbą. Miejsce leży blisko murów klasztoru strahowskiego, więc naturalnie łączy się ze zwiedzaniem biblioteki klasztornej i samego opactwa.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi socha Panny Marii z exilu? W ogrodach klasztoru strahowskiego w Pradze, przy popularnym punkcie widokowym z panoramą miasta.

Kiedy figura trafiła na obecne miejsce? Do Pragi przywieziono ją w 1993 roku, a formalnie ustawiono w ogrodzie strahowskim 7 maja 1994 roku.

Dlaczego socha nazywa się „z exilu"? Bo powstała z inicjatywy i funduszy czeskich emigrantów w USA, a zanim trafiła do Czech, wiele lat spędziła w opactwie pod Chicago.

Czy to ta sama figura, co dawna kolumna maryjna ze Starego Miasta? Nie — to nowa rzeźba z 1954 roku, upamiętniająca oryginalną kolumnę z 1652 roku, obaloną w 1918 roku.

Czy odbywają się tu jakieś nabożeństwa? Tak, co pierwszą sobotę miesiąca po wieczornej mszy z bazyliki Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny organizowana jest pielgrzymka do figury.