Maria column in Jihlava

Kolumna maryjna w Igławie (Mariánský sloup) to barokowy pomnik stojący na Masarykovym náměstí, głównym rynku miasta w kraju Vysočina we wschodnich Czechach. Powstała na przełomie lat 80. i 90. XVII wieku jako wotum dziękczynne za ocalenie miasta przed epidemią dżumy i od kilkuset lat pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów igławskiego rynku.

Kiedy i dlaczego powstała kolumna?

Mieszczanie Igławy ufundowali kolumnę w podzięce za to, że miasto zostało oszczędzone podczas fali zarazy, która pustoszyła Europę Środkową pod koniec lat 70. XVII wieku. Budowę datuje się na lata 1689–1690, a poświęcenia dokonał 2 lutego 1691 roku biskup ołomuniecki Karol II z Liechtensteinu. Tego typu kolumny – zwane morowymi lub maryjnymi – wznoszono wówczas w wielu miastach monarchii habsburskiej jako publiczny wyraz wdzięczności za przetrwanie epidemii.

Kto zaprojektował pomnik i jak wygląda?

Za projekt architektoniczny odpowiadał Agostino Brascha, a dekorację rzeźbiarską wykonał Antonio Laghi. Kolumnę wieńczy figura Niepokalanej Marii Panny – to, co dziś widać na szczycie, jest kopią, oryginalna rzeźba przechowywana jest w zabytkowym budynku igławskiego ratusza. U podstawy kolumny stoją cztery posągi świętych: świętego Józefa, świętego Jakuba Większego, świętego Sebastiana oraz świętego Franciszka Ksawerego – patronów przywoływanych tradycyjnie w modlitwach o ochronę przed zarazą i nieszczęściem.

Co stało w tym miejscu wcześniej?

Miejsce, w którym dziś stoi kolumna, w średniowieczu miało zupełnie inne przeznaczenie – znajdowała się tu szubienica, a później pręgierz, czyli miejsce publicznych kar. Zestawienie tej historii z późniejszą funkcją pomnika dziękczynnego pokazuje, jak bardzo zmieniało się znaczenie centralnego punktu miejskiego rynku na przestrzeni wieków.

Jaki związek ma kolumna ze współczesną historią?

Obok kolumny znajduje się tablica pamiątkowa poświęcona Evženowi Plockowi, igławskiemu intelektualiście, który w 1969 roku dokonał samospalenia w proteście przeciwko sowieckiej okupacji Czechosłowacji. Miejsce, przez wieki kojarzone z wdzięcznością za ocalenie, stało się w ten sposób także punktem pamięci o wydarzeniach XX wieku – rynek w Igławie łączy więc warstwy historii odległe od siebie o kilkaset lat.

Gdzie dokładnie znaleźć kolumnę i czy warto ją zobaczyć?

Kolumna stoi w centralnym punkcie Masarykova náměstí, jednego z największych historycznych rynków w Czechach, otoczonego kamienicami z arkadami i innymi zabytkami miasta. To naturalny przystanek dla każdego, kto zwiedza igławską starówkę – pomnik nie wymaga specjalnego objazdu, bo znajduje się dosłownie w sercu miasta, blisko ratusza i pozostałych atrakcji rynku.

Najczęstsze pytania

Gdzie stoi kolumna maryjna w Igławie? Na Masarykovym náměstí, głównym rynku Igławy, w kraju Vysočina we wschodnich Czechach.

Kiedy zbudowano kolumnę i kto ją zaprojektował? Powstała w latach 1689–1690 według projektu architekta Agostina Braschy, z rzeźbami autorstwa Antonia Laghiego. Poświęcono ją 2 lutego 1691 roku.

Jakie postacie przedstawiają rzeźby na kolumnie? Na szczycie stoi figura Niepokalanej Marii Panny (kopia, oryginał w ratuszu), a u podstawy posągi świętego Józefa, świętego Jakuba Większego, świętego Sebastiana i świętego Franciszka Ksawerego.

Dlaczego kolumnę wzniesiono właśnie w tym miejscu? Miejsce to w średniowieczu było miejscem kaźni – stała tu szubienica, a później pręgierz.

Co jeszcze warto wiedzieć o tym miejscu? Obok kolumny znajduje się tablica upamiętniająca Evžena Plocka, który w 1969 roku dokonał samospalenia w proteście przeciwko sowieckiej okupacji.