Here-was-born plaque of Franz Kafka

Tablica pamiątkowa w miejscu narodzin Franza Kafki wisi na rogu ulic Maiselovej i U Radnice na praskim Starym Mieście, dokładnie tam, gdzie 3 lipca 1883 roku przyszedł na świat pisarz Franz Kafka. To niewielki, łatwy do przeoczenia punkt na mapie miasta, ale dla miłośników literatury jedno z obowiązkowych miejsc podczas spaceru po Josefovie i Starym Mieście.

Gdzie dokładnie stał dom, w którym urodził się Kafka?

Oryginalna kamienica, w której mieszkała rodzina Kafków, nosiła nazwę „U Věže" i stała na rogu dzisiejszych ulic Maiselovej i U Radnice. Budynek nie przetrwał do naszych czasów w pierwotnej formie – w 1897 roku, w ramach wielkiej przebudowy dawnej żydowskiej dzielnicy Josefov, został wyburzony. Z pierwotnej konstrukcji ocalał jedynie kamienny barokowy portal, który wmurowano w elewację nowego, neobarokowego budynku wzniesionego w 1902 roku. To właśnie na rogu tego budynku, przy adresie U Radnice 5, znajduje się dziś tablica.

Co przedstawia tablica i kto ją zaprojektował?

Tablicę z brązowym popiersiem Kafki zamontowano na budynku 9 lipca 1966 roku. Autorem popiersia jest akademicki rzeźbiarz Karel Hladík, a oprawę architektoniczną tablicy zaprojektował Jan Kaplický. Prosty napis głosi: „Zde se 3.7.1883 narodil Franz Kafka" („Tu urodził się 3 lipca 1883 roku Franz Kafka"). Praca nad popiersiem była dla Hladíka jednym z ostatnich dzieł w karierze – rzeźbiarz zmarł rok po odsłonięciu tablicy. Przy tworzeniu wizerunku pisarza konsultował się z jego bratanicą oraz korespondował z Maxem Brodem, najbliższym przyjacielem i wydawcą spuścizny Kafki, mieszkającym wówczas w Tel Awiwie – to właśnie Brod pomógł wybrać ostateczną wersję popiersia spośród kilku przygotowanych wariantów.

Dlaczego plac przed tablicą nazwano imieniem Kafki dopiero po latach?

Umieszczenie tablicy w połowie lat 60. XX wieku było możliwe dzięki chwilowemu odwilżowemu klimatowi kulturalnemu w Czechosłowacji – w epoce komunistycznej twórczość Kafki bywała traktowana nieufnie i przez długi czas nie była oficjalnie promowana. Dopiero w 2000 roku niewielki plac przed budynkiem, powstały z fragmentu ulicy U Radnice łączącego ją z ulicami Maiselovą i Kaprovą, oficjalnie nazwano náměstí Franze Kafky – placem Franza Kafki. Od tamtej pory to właśnie ten adres, a nie tylko sama tablica, stał się punktem odniesienia dla osób szukających miejsca narodzin pisarza.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy?

Plac sąsiaduje z barokowym kościołem św. Mikołaja na Starym Mieście, jednym z charakterystycznych punktów tej części Pragi. Na parterze budynku z tablicą działa punkt informacyjny i sklep z pamiątkami związanymi z Kafką, co czyni to miejsce wygodnym przystankiem podczas dłuższego spaceru śladami pisarza po Starym Mieście i Josefovie – w pobliżu znajdują się też inne miejsca związane z jego życiem i twórczością.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się tablica? Na rogu ulic Maiselovej i U Radnice, na budynku przy náměstí Franze Kafky w praskim Starym Mieście.

Czy budynek, w którym urodził się Kafka, nadal istnieje? Pierwotny dom „U Věže" wyburzono w 1897 roku podczas przebudowy Josefova. Obecny budynek pochodzi z 1902 roku, ale zachował oryginalny kamienny portal ze starej kamienicy.

Kto jest autorem tablicy? Popiersie wykonał rzeźbiarz Karel Hladík, a architektoniczną oprawę tablicy zaprojektował Jan Kaplický. Tablicę odsłonięto 9 lipca 1966 roku.

Co jest napisane na tablicy? Krótka inskrypcja w języku czeskim informuje, że w tym miejscu 3 lipca 1883 roku urodził się Franz Kafka.

Czy wstęp do tego miejsca jest płatny? Nie – tablica znajduje się na zewnętrznej ścianie budynku, w przestrzeni publicznej, więc obejrzenie jej nie wiąże się z żadną opłatą.