Zespół klasztorny Sióstr Elżbietanek w Jabłonkowie

Zespół klasztorny Sióstr Elżbietanek w Jabłonkowie to wciąż czynny klasztor katolickiego zgromadzenia elżbietanek w Jabłonkowie (czes. Jablunkov), w kraju morawsko-śląskim w Czechach, tuż przy granicy z Polską. Obiekt stoi na wzgórzu zwanym Antóniczek i przez większość swojej historii pełnił funkcję szpitala prowadzonego przez siostry zakonne.

Jak powstał klasztor elżbietanek w Jabłonkowie?

Historia zgromadzenia w Jabłonkowie sięga połowy XIX wieku. To miejscowy proboszcz, ksiądz Wawrzyniec Piontek, doprowadził do sprowadzenia sióstr zakonnych do miasteczka – zależało mu na zapewnieniu opieki chorym, którzy nie mieli dostępu do potrzebnej pomocy. Zwrócił się w tej sprawie do sióstr elżbietanek w pobliskim Cieszynie, a te wysłały do Jabłonkowa siostrę Bonawenturę. Zakonnica przybyła na miejsce 23 września 1851 roku i to właśnie ta data uznawana jest za początek obecności elżbietanek w mieście.

Gdzie stał pierwszy klasztor i dlaczego trzeba było go zastąpić?

Siostra Bonawentura opiekowała się chorymi początkowo w niewielkim domku, który szybko okazał się za mały na potrzeby rosnącej liczby pacjentów. Zdecydowano więc o budowie właściwego klasztoru połączonego ze szpitalem – prace trwały w latach 1853–1855. Klasztorna kaplica została poświęcona 23 września 1861 roku, dokładnie w dziesiątą rocznicę przybycia siostry Bonawentury do Jabłonkowa.

Ten pierwszy budynek stanął nad brzegiem rzeki Olzy, która w tamtym czasie nie była jeszcze uregulowana. Konsekwencją było regularne zalewanie klasztoru podczas powodzi i gwałtownych burz – woda sięgała nawet pierwszego piętra. Wilgoć i pojawiająca się w budynku pleśń szkodziły zdrowiu zakonnic, co ostatecznie przesądziło o decyzji znalezienia nowej lokalizacji.

Jak wyglądała budowa nowego klasztoru na Antóniczku?

Budowę nowego obiektu na wzgórzu Antóniczek rozpoczęto w 1926 roku. W maju 1928 roku ukończono pierwszy etap prac – powstał budynek szpitalny, który nazwano Instytutem św. Elżbiety. Siostry kontynuowały w nim opiekę nad chorymi i osobami niesamodzielnymi, czyli dokładnie tę działalność, którą prowadziły w Jabłonkowie nieprzerwanie od 1851 roku.

Co stało się z klasztorem w okresie komunizmu?

Losy klasztoru odmieniły się po drugiej wojnie światowej. Z dniem 1 stycznia 1951 roku wszystkie zabudowania klasztorne, łącznie z kościołem i pozostałymi nieruchomościami, zostały upaństwowione przez ówczesne władze. Prowadzony przez siostry szpital przemianowano na Państwowe Sanatorium Płucne dla Kobiet, a same zakonnice straciły kontrolę nad prowadzoną wcześniej placówką.

Jak funkcjonuje klasztor dzisiaj?

Zmiana polityczna na przełomie lat 80. i 90. XX wieku pozwoliła siostrom wrócić do swojej pracy – nastąpiło to w 1990 roku. Rok później, w 1991 roku, zwrócono im majątek klasztorny w ramach restytucji mienia zakonnego. Już kilka miesięcy po odzyskaniu budynków siostry otworzyły w nim Dom św. Elżbiety, czyli placówkę opiekuńczą dla osób starszych, która działa do dziś, kontynuując wielopokoleniową tradycję opieki nad potrzebującymi w tym miejscu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się klasztor elżbietanek w Jabłonkowie? Klasztor stoi na wzgórzu Antóniczek w Jabłonkowie, w kraju morawsko-śląskim w Czechach, niedaleko granicy z Polską.

Kto założył klasztor elżbietanek w Jabłonkowie? Do sprowadzenia zakonnic doprowadził miejscowy proboszcz ksiądz Wawrzyniec Piontek, a pierwszą siostrą, która przybyła do miasta w 1851 roku, była siostra Bonawentura wysłana przez elżbietanki z Cieszyna.

Czy w klasztorze nadal działa szpital? Nie. Dawny szpital zakonny po latach nacjonalizacji i zmian funkcji obecnie działa jako Dom św. Elżbiety – placówka opiekuńcza dla osób starszych prowadzona przez siostry.

Czy obecny budynek to ten sam, w którym siostry osiedliły się w 1851 roku? Nie – pierwotny klasztor stał nad Olzą i był niszczony przez powodzie, dlatego w latach 1926–1928 wybudowano nowy obiekt na wzgórzu Antóniczek, w którym siostry działają do dziś.