Zbrasov aragonite caves

Jaskinie Zbrašovskie (Zbrašovské aragonitové jeskyně) to pomnik przyrody narodowej położony w Teplicach nad Bečvou, w kraju ołomunieckim w Czechach. Obiekt chroni hydrotermalny obszar krasowy o znaczeniu europejskim, obejmujący zarówno same jaskinie, jak i otaczające je lasy.

Jak powstały jaskinie?

Jaskinie ukształtowały się dzięki działaniu dwóch sił naturalnych jednocześnie: wody powierzchniowej oraz podziemnych źródeł wód mineralnych bogatych w dwutlenek węgla. To właśnie połączenie tych dwóch procesów odróżnia Jaskinie Zbrašovskie od typowych jaskiń krasowych, które powstają wyłącznie pod wpływem wody opadowej. Obecność gorących źródeł mineralnych nasyconych CO2 sprawiła, że skały wapienne były rozpuszczane i przekształcane w sposób charakterystyczny dla krasu hydrotermalnego – rzadszego zjawiska geologicznego niż klasyczny kras powierzchniowy.

Odkrycie i udostępnienie turystom

Jaskinie odkryto w 1912 roku. Od tego momentu do udostępnienia ich zwiedzającym minęło jednak kilkanaście lat – dla ruchu turystycznego otwarto je dopiero w 1926 roku. Ten kilkunastoletni okres wskazuje, jak dużym wyzwaniem musiało być przygotowanie podziemnego systemu do bezpiecznego zwiedzania, biorąc pod uwagę specyficzne warunki hydrotermalne panujące w jego wnętrzu.

Związek z uzdrowiskiem Teplice nad Bečvou

Jaskinie leżą w bezpośrednim sąsiedztwie Teplic nad Bečvou – miejscowości i kurortu uzdrowiskowego, który od dawna wykorzystuje te same podziemne źródła mineralne bogate w dwutlenek węgla. Te same wody, które przez tysiąclecia rzeźbiły wnętrze jaskiń, zasilają dziś lokalne uzdrowisko. Ten fakt sprawia, że Jaskinie Zbrašovskie i pobliski kurort funkcjonują w pewnym sensie jako dwa oblicza tego samego zjawiska geologicznego – jedno podziemne i turystyczne, drugie naziemne i lecznicze.

Dlaczego to pomnik przyrody narodowej?

Status narodowego pomnika przyrody nie obejmuje wyłącznie samych jaskiń – ochroną objęty jest cały hydrotermalny obszar krasowy, uznany za mający znaczenie europejskie. Oznacza to, że wartość tego miejsca wykracza poza granice regionu ołomunieckiego czy nawet samej Republiki Czeskiej. Wraz z jaskiniami chronione są też otaczające je lasy, co pozwala zachować naturalny kontekst, w jakim powstało to unikalne zjawisko krasu hydrotermalnego.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajdują się Jaskinie Zbrašovskie? W miejscowości Teplice nad Bečvou, w kraju ołomunieckim, w Czechach.

Kiedy odkryto jaskinie i kiedy udostępniono je turystom? Odkryto je w 1912 roku, a dla zwiedzających otwarto w 1926 roku.

Co sprawia, że te jaskinie są wyjątkowe? Powstały dzięki połączeniu wody powierzchniowej i podziemnych źródeł mineralnych bogatych w dwutlenek węgla – to hydrotermalny obszar krasowy o znaczeniu europejskim, rzadszy typ zjawiska niż klasyczny kras.

Czy jaskinie mają związek z pobliskim uzdrowiskiem? Tak – te same źródła mineralne z dwutlenkiem węgla, które ukształtowały jaskinie, zasilają spa i uzdrowisko w Teplicach nad Bečvou.