Žatec (natural monument)

Žatec (přírodní památka) to niewielki rezerwat przyrody położony na południowym stoku tuż nad miastem Žatec, w powiecie Louny, na północ od zachodniego dworca kolejowego Žatec. Miejsce znane jest lokalnie także pod nazwami Na Staré hoře oraz Pod Astrou. Rezerwat leży na wysokości od 210 do 270 metrów n.p.m., na tarasowatym stoku wznoszącym się nad doliną rzeki Ohrzy.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Teren obejmuje wapienne, ciepłolubne zbiorowiska roślinne, w których występują rzadkie gatunki ciepłolubnych owadów. To właśnie one, wraz z towarzyszącą im roślinnością, są głównym powodem objęcia terenu ochroną – rezerwat ustanowiono 6 marca 1992 roku pod numerem ewidencyjnym 1505. Za nadzór nad obszarem odpowiada Agencja Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej.

Jak wygląda krajobraz?

Charakterystyczną cechą tego miejsca są tarasy widoczne na zboczu, świadczące o dawnym rolniczym wykorzystaniu terenu. Niegdyś rosły tu winnice i sady owocowe, jednak z czasem uprawy zostały zaniechane, a stok stopniowo zarósł krzewami i częściowo lasem. Ten proces naturalnej sukcesji sprawił, że dziś teren stanowi mozaikę zarośli, młodego drzewostanu i pozostałości otwartych, ciepłolubnych muraw – siedliska kluczowego dla owadów, którym rezerwat zawdzięcza swój status ochronny.

Z czym można porównać ten rezerwat?

Žatec pod względem charakteru przypomina dwa inne pobliskie rezerwaty przyrody – Staňkovice oraz Stroupeč. Wszystkie trzy powstały na podobnych, ciepłych i nasłonecznionych zboczach w regionie Louny, jednak spośród nich Žatec zajmuje największą powierzchnię, co czyni go najbardziej rozległym z tej trójki chronionych lokalizacji.

Znaczenie regionu

Sam Žatec i okoliczny krajobraz są szeroko znane przede wszystkim z tradycji uprawy chmielu – w 2023 roku krajobraz żateckiego chmielarstwa trafił na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Przyrodniczy rezerwat na stoku nad miastem to jednak zupełnie inny, mniej znany wymiar tego regionu: świadectwo dawnego rolnictwa terasowego i miejsce ochrony ciepłolubnej fauny bezkręgowców, leżące blisko historycznego centrum chmielarskiego, ale skupione na zupełnie innych wartościach przyrodniczych.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się rezerwat Žatec? Na południowym stoku na północ od miasta Žatec, w pobliżu zachodniego dworca kolejowego, w powiecie Louny.

Kiedy powstał ten rezerwat przyrody? Został ustanowiony 6 marca 1992 roku.

Co jest głównym przedmiotem ochrony? Ciepłolubne zbiorowiska roślinne oraz rzadkie gatunki ciepłolubnych owadów, które w nich występują.

Czy teren był kiedyś użytkowany rolniczo? Tak – terasowaty stok był dawniej miejscem upraw winorośli i sadów owocowych, dziś w dużej mierze zarośniętym krzewami i lasem.

Z jakimi innymi rezerwatami można go porównać? Z pobliskimi rezerwatami Staňkovice i Stroupeč – Žatec jest jednak największym z nich pod względem powierzchni.