Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Zamek w Rzeszowie, zwany także Zamkiem Lubomirskich, to jeden z najważniejszych zabytków miasta. Dziś pełni funkcję siedziby sądu okręgowego, ale jego dzieje sięgają XVII wieku, a mury kryją kilka odmiennych epok: rezydencję magnacką, fortecę, więzienie i gmach urzędowy.
Jak powstał zamek w Rzeszowie?
Początki warowni wiążą się z Mikołajem Spytkiem Ligęzą, ówczesnym właścicielem miasta, który na przełomie XVI i XVII wieku wzniósł tu obronną rezydencję otoczoną nowoczesnymi jak na tamte czasy fortyfikacjami bastionowymi. Później majątek przeszedł w ręce rodu Lubomirskich, którzy rozbudowywali i umacniali kompleks. Ich pałac warowny był przez pewien czas ważnym ośrodkiem magnackim na południowo-wschodnich ziemiach dawnej Rzeczypospolitej.
Po rozbiorach obiekt trafił pod zarząd władz austriackich i stopniowo tracił dawny blask. Dawny pałac zburzono, a w jego miejscu, w obrębie zachowanych bastionów, w latach 1902–1906 wzniesiono nowy, czteroskrzydłowy budynek. Miał służyć jako gmach sądowy z więzieniem, a jego architektura nawiązuje do historycznych form.
Co zobaczyć przy zamku?
Najbardziej rozpoznawalnym elementem jest wysoka wieża zwieńczona efektownym hełmem. Zachowały się też fragmenty XVII- i XVIII-wiecznych bastionów, które otaczają budowlę i dobrze pokazują, jak wyglądał dawny system obronny. Całość leży tuż przy staromiejskim układzie Rzeszowa, od południa, między alejami Pod Kasztanami i Lubomirskich, więc łatwo połączyć ją ze spacerem po centrum.
Zamek otaczają zadrzewione aleje i fragmenty dawnych fos, dlatego okolica nadaje się na spokojny spacer. Dla miłośników fotografii ciekawa jest zwłaszcza sylwetka wieży na tle zieleni.
Trudna karta z XX wieku
Zamek jest też miejscem pamięci. W czasie okupacji niemieckiej w jego podziemiach więziono tysiące osób, a wielu z nich rozstrzelano lub wywieziono do obozów. Po wojnie przetrzymywano tu kolejne tysiące osób aresztowanych przez komunistyczny aparat bezpieczeństwa, a część z nich straciła życie. Więzienie działało w budynku aż do 1981 roku. Nazwa „zamek” przyjęła się na dobre dopiero w latach 50. XX wieku; wcześniej mieszkańcy znali gmach po prostu jako sąd.
Czy można zwiedzać zamek w Rzeszowie?
Ponieważ w budynku nadal działa sąd, wnętrza nie są dostępne jak w typowym muzeum. Zwiedzanie odbywa się w wybrane dni, z przewodnikiem, w ramach zorganizowanych wejść. Warto sprawdzić aktualne terminy przed wizytą i zaplanować około półtorej godziny. Zewnętrzną bryłę, wieżę i bastiony można natomiast oglądać o każdej porze podczas spaceru.
Najczęstsze pytania
Czy zamek w Rzeszowie jest muzeum? Nie, to czynna siedziba sądu okręgowego. Zwiedzanie wnętrz jest możliwe tylko podczas wydarzeń z przewodnikiem.
Kto zbudował pierwszą warownię? Jej fundatorem był Mikołaj Spytek Ligęza, a później rozbudowali ją Lubomirscy.
Kiedy powstał obecny budynek? W latach 1902–1906, na miejscu zburzonego pałacu, w obrębie dawnych bastionów.
Gdzie leży zamek? Przy południowej krawędzi starego miasta w Rzeszowie, w pobliżu alei Pod Kasztanami i alei Lubomirskich.
Czy warto tu przyjść bez wejścia do środka? Tak, sama wieża, bastiony i otaczające je aleje są dobrym przystankiem na trasie po Rzeszowie.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.