Zamek w Mourão

Zamek w Mourão (port. Castelo de Mourão) to średniowieczna twierdza w miasteczku Mourão, w regionie Alentejo we wschodniej Portugalii, w dystrykcie Évora. Leży tuż przy granicy z Hiszpanią, a jego dzieje w dużej mierze wyznaczało właśnie to położenie: przez stulecia budowla pilnowała pogranicza i była wielokrotnie przebudowywana.

Gdzie leży zamek w Mourão?

Zamek stoi w centrum miejscowości Mourão, w gminie o tej samej nazwie, na południowym wschodzie Portugalii. Współrzędne to około 38,385° N i 7,347° W. To region pagórków, pól korkowców i winnic, oddalony od głównych szlaków turystycznych, dlatego bywa tu spokojnie nawet w sezonie.

Jaka jest historia zamku?

Niewiele wiadomo o najdawniejszym osadnictwie na tym wzgórzu. W czasach rekonkwisty okolica była areną walk między muzułmanami a chrześcijanami, a osada w tym okresie opustoszała. Po przejęciu ziem przez Portugalczyków przekazano je zakonowi joannitów. Przeor Gonçalo Egas nadał miejscowości pierwszy przywilej lokacyjny (foral) w 1226 roku, aby zachęcić ludzi do osiedlania się i obrony osady.

Sam zamek wiąże się z panowaniem Sancha II, a za Dionizego I dawną warownię przebudowano i wyposażono w trzy wieże. Za Manuela I miasto otrzymało nowy foral, co przyniosło kolejną falę prac. W pierwszej połowie XVI wieku nad przebudową czuwali bracia Diogo i Francisco de Arruda, znani architekci wojskowi. To im przypisuje się barbakan oraz otaczającą zamek fosę.

Dlaczego zamek zyskał fortyfikacje bastionowe?

Po odzyskaniu niepodległości przez Portugalię w 1640 roku pozycja przygranicznego Mourão stała się szczególnie ważna. Zamek zmodernizowano według koncepcji Sébastiena de Vaubana, a prace prowadzili Nicolau de Langres i Pierre de Saint-Colombe. Średniowieczną twierdzę otoczono podwójnym pasem murów dostosowanym do artylerii XVII wieku, z ostrymi rewelinami i układem zbliżonym do gwiazdy.

Co warto zobaczyć?

• Plan i mury. Obwód ma kształt nieregularnego trapezu, a baszty połączone są chodnikiem straży (adarve).
• Brama główna. Broniły jej dwie czworokątne wieże, typowe dla gotyckich założeń obronnych.
• Materiał murów. Średniowieczne mury zbudowano z trzech rodzajów kamienia: łupku, marmuru i granitu, co daje ciekawą, pstrą fakturę.
• Fosa i bastiony. Pozostałości nowożytnych fortyfikacji dobrze pokazują, jak zmieniała się sztuka obrony.

Najczęstsze pytania

W jakim regionie leży zamek w Mourão? W Alentejo, w dystrykcie Évora, w pobliżu granicy z Hiszpanią.

Kto przebudowywał zamek? Między innymi za panowania Dionizego I, później bracia de Arruda w XVI wieku, a w XVII wieku inżynierowie pracujący według założeń Vaubana.

Z jakich materiałów zbudowano mury? Z łupku, marmuru i granitu.

Dlaczego zamek był tak ważny? Bo Mourão leżało na granicy, a po 1640 roku obrona pogranicza wymagała nowoczesnych fortyfikacji.

Zamek w Mourão to dobry przystanek dla osób zainteresowanych historią wojskowości i pogranicza portugalsko-hiszpańskiego, zwłaszcza podczas podróży przez Alentejo.