Zamek w Campo Maior

Zamek w Campo Maior to średniowieczna twierdza na niewielkim wzgórzu w portugalskim Alentejo, tuż przy granicy z Hiszpanią. Przez stulecia strzegła dostępu do kraju i wchodziła w skład pierwszej linii obrony, razem z fortyfikacjami w Ouguela, Elvas, Olivença i Juromenha. Dziś jest jednym z najciekawszych zabytków wojskowych regionu, a jego historia kończy się dramatycznym wydarzeniem z XVIII wieku.

Gdzie leży zamek i po co go zbudowano?

Miasto Campo Maior znajduje się we wschodniej Portugalii, w dystrykcie Portalegre, kilkanaście kilometrów od hiszpańskiego pogranicza. Pierwsze umocnienia na wzgórzu mogli wznieść Maurowie. W czasie rekonkwisty osadę zajęły w 1230 roku wojska Alfonsa IX z Leónu. Portugalczycy przejęli ją w latach 1295–1296, a w 1297 roku, na mocy traktatu z Alcanizes, weszła oficjalnie w skład Portugalii.

Jak zamek się rozwijał?

W 1310 roku król Dionizy (Dinis) polecił odbudować twierdzę, aby utrwalić pokój z sąsiednim królestwem. U schyłku XV wieku Jan II rozpoczął jej rozbudowę, a prace ukończył jego następca, Manuel I. Z tego okresu pochodzi m.in. okno w stylu manuelińskim w wieży północnej, które udało się odzyskać.

W połowie XVII wieku, w czasie wojny o odzyskanie niepodległości, Jan IV wzmocnił zamek i dostosował go do nowych metod prowadzenia wojny. Umocnienia przetrwały oblężenie hiszpańskie w 1712 roku, które trwało 36 dni i nie przyniosło agresorom zdobyczy, ale spowodowało poważne zniszczenia.

Co wydarzyło się w 1732 roku?

W nocy 16 września 1732 roku, około trzeciej, podczas burzy piorun uderzył w zbrojownię w głównej wieży. Znajdowały się tam ogromne zapasy prochu i amunicji. Eksplozja i pożar pochłonęły około dwóch trzecich mieszkańców, według szacunków około 1500 osób. Zniszczenia były tak rozległe, że wydarzenie na długo zapisało się w pamięci miasta.

Co można zobaczyć dzisiaj?

Mury i bastiony zwiedzisz z zewnątrz o każdej porze. Warto poszukać wspomnianego okna manuelińskiego w północnej wieży. Wnętrze twierdzy i centrum interpretacyjne są dostępne wyłącznie z przewodnikiem.

Ofiary eksplozji upamiętnia Capela dos Ossos, czyli Kaplica Kości, przy kościele parafialnym Igreja Matriz. Wystawiono w niej szczątki osób, które zginęły w 1732 roku. To miejsce robi wrażenie i dobrze uzupełnia wizytę na zamku.

Najczęstsze pytania

Czy zamek można zwiedzać bez przewodnika? Z zewnątrz tak, obejście murów i bastionów jest możliwe o dowolnej porze. Wejście do wnętrza i centrum interpretacyjnego odbywa się tylko z przewodnikiem.

Kto odbudował zamek w 1310 roku? Rozkaz wydał król Dionizy, chcąc utrwalić pokój między Portugalią a jej sąsiadami.

Co zniszczyło zamek w 1732 roku? Piorun trafił w skład prochu w głównej wieży, wywołując potężną eksplozję i pożar.

Co jeszcze zobaczyć w okolicy? Sąsiednią wioskę-twierdzę Ouguela oraz Elvas, które były częścią tego samego systemu obronnego. W samym Campo Maior warto odwiedzić Kaplicę Kości.

Do jakiego systemu obronnego należał zamek? Do pierwszej linii obrony Alentejo zwróconej w stronę Hiszpanii, obok Ouguela, Elvas, Olivença i Juromenha.

Zamek w Campo Maior łączy w sobie kilka epok: średniowieczną odbudowę, manuelińskie zdobienia i bastionowe wzmocnienia z czasów wojen XVII wieku. Dla osób zainteresowanych historią pogranicza iberyjskiego to przystanek, który pozwala zrozumieć, jak wyglądało życie w miastach twierdzach. Spacer wzdłuż murów daje też widok na okoliczną równinę Alentejo, z której dawni obrońcy wypatrywali nadciągających wojsk. Warto zaplanować wizytę razem z pobliskimi twierdzami i zarezerwować czas na zwiedzanie z przewodnikiem, bo wnętrze zamku opowiada o wydarzeniach z 1732 roku najpełniej.