Yacimiento prehistórico del Cerro de la Encantada

Yacimiento prehistórico del Cerro de la Encantada to ufortyfikowana osada z epoki brązu położona na wzgórzu w gminie Granátula de Calatrava, w prowincji Ciudad Real, w regionie Kastylia-La Mancha. Stanowisko, znane lokalnie także jako Los Castillejos, leży około trzech kilometrów od centrum miejscowości i należy do najważniejszych punktów odniesienia dla badaczy pradziejów środkowej Hiszpanii.

Gdzie dokładnie leży to stanowisko?

Wzgórze wznosi się na wysokości blisko 800 metrów n.p.m. i góruje nad doliną rzeki Jabalón. Ta pozycja nie była przypadkowa. Z tego miejsca kontrolowano naturalne szlaki łączące płaskowyż środkowej Hiszpanii z Andaluzją i Lewantem, w tym dawne trasy przegonu bydła prowadzące przez dolinę Alcudia w stronę Sierra Morena oraz w kierunku pasma Sierra de Alcaraz. Kto trzymał ten punkt, kontrolował przepływ towarów i surowców w regionie.

Co odkryto na miejscu?

Wykopaliska prowadzone między 1977 a 1991 rokiem odsłoniły rozległy i dobrze zachowany układ osady. Cerro de la Encantada uznaje się za jedno z kluczowych stanowisk pozwalających wyodrębnić osobną fazę kulturową regionu, tzw. brąz z La Manchy, odróżnianą zarówno od kultury argarskiej z południowego wschodu Półwyspu Iberyjskiego, jak i od typowych dla tych stron kopcowych osad obronnych zwanych motillas. Osadnictwo w tym miejscu sięga około 1700 roku p.n.e. i trwało — z przerwami — przez mniej więcej osiem stuleci.

Jak broniono osady?

Skala fortyfikacji to najbardziej charakterystyczna cecha Cerro de la Encantada. Teren otaczało kilka kolejnych linii murów wzmocnionych bastionami, a wejście na teren osady prowadziło aż przez osiem bram. Za murami archeolodzy odsłonili zabudowę mieszkalną, silosy na przechowywanie zboża oraz sporych rozmiarów cysternę — być może wykutą w skale grotę — służącą do gromadzenia wody, kluczowego zasobu na suchym, eksponowanym wzniesieniu.

Czy było tu też miejsce kultu i pochówków?

Tak. W obrębie stanowiska zidentyfikowano strefę o charakterze obrzędowym z ołtarzem oraz groby rozproszone wewnątrz samej osady — układ typowy dla tej fazy kulturowej regionu. Znaleziska wskazują ponadto na kontakty mieszkańców z kupcami ze wschodniego Śródziemnomorza, których przyciągały złoża metali w okolicznych górach. Wszystko to sugeruje, że osada pełniła funkcję ośrodka wytwarzania i dystrybucji wyrobów metalowych.

Jak zwiedzić Cerro de la Encantada?

Wstęp na teren jest bezpłatny, choć stanowisko jest ogrodzone, a zwiedzanie odbywa się zwykle w formie wycieczek z przewodnikiem — warto ustalić termin wcześniej, bo stałych godzin otwarcia nie ma. Dojście prowadzi oznakowaną drogą o długości około 1,6 kilometra, odchodzącą od szosy CM-413 łączącej Almagro z Calzada de Calatrava. Warto zabrać wygodne obuwie — teren bywa nierówny, a wzgórze nie daje wiele cienia.

Najczęstsze pytania

Z jakiej epoki pochodzi stanowisko? Cerro de la Encantada to osada z epoki brązu, zamieszkana od około 1700 roku p.n.e. przez mniej więcej osiem wieków.

Czy wstęp jest płatny? Nie, wejście na teren jest bezpłatne, choć stanowisko jest ogrodzone i najczęściej zwiedza się je z przewodnikiem.

Co można zobaczyć na miejscu? Pozostałości kilku linii murów obronnych z bastionami, bramy wejściowe, silosy, cysternę na wodę oraz strefę kultową z ołtarzem.

Jak dojechać na miejsce? Drogą CM-413 między Almagro a Calzada de Calatrava, skąd prowadzi oznakowana ścieżka o długości około 1,6 kilometra.