Yacimiento de icnitas de dinosaurio de Arén

Yacimiento de icnitas de dinosaurio de Arén to jedno z najważniejszych stanowisk paleontologicznych w Hiszpanii, położone w gminie Arén, w prowincji Huesca, na terenach należących do Sociedad de Montes Comunes de Arén, w pobliżu drogi krajowej N-230 łączącej Lleidę z granicą francuską. To miejsce, w którym natura zachowała ślad po świecie sprzed 65 milionów lat.

Jak odkryto ślady dinozaurów w Arén?

Historia stanowiska zaczyna się w 1992 roku, gdy geolog Luis Ardévol prowadził prace kartograficzne w tym rejonie Pirenejów. Podczas rutynowych badań terenu zauważył on coś, co szybko okazało się znaleziskiem o wyjątkowym znaczeniu naukowym — odciski stóp wielkich gadów sprzed milionów lat. Początkowo na powierzchni około 15 m² widocznych było dziewięć icznit, czyli skamieniałych śladów kroków. Latem 2000 roku przeprowadzono szerszą akcję wykopaliskową, dzięki której odsłonięto dwa poziomy z tropami, oznaczone jako Arén I i Arén II.

Co znaleziono w Arén i jak stare są te ślady?

Skamieniałości z Arén pochodzą z górnego mastrychtu, czyli ostatniego piętra kredy górnej — okresu bezpośrednio poprzedzającego masowe wymieranie na granicy kredy i trzeciorzędu, które zakończyło erę dinozaurów niemal 65 milionów lat temu. Na stanowisku odnaleziono dwa rodzaje śladów działalności tych zwierząt: icznity, czyli odciski stóp pozostawione w ówczesnym podłożu, oraz szczątki kostne.

Łącznie wydobyto około czterdziestu elementów kostnych, wśród nich kość udową i kręgi ogonowe, a także fragmenty kości piszczelowej, liczne żebra oraz zęby. Depozyt kostny towarzyszący icznitom w Arén uznawany jest za jeden z najbogatszych pod względem liczby okazów i różnorodności zbiorów z górnego mastrychtu zachodniej Europy. Wśród znalezisk znajdują się wyjątkowe elementy, takie jak fragmenty czaszki oraz kręgi ogonowe zachowane w połączeniu anatomicznym, co jest rzadkością w zapisie kopalnym i pozwala naukowcom lepiej odtworzyć budowę i sposób poruszania się tych zwierząt.

Czy stanowisko można zwiedzać?

Tak. Jedno z miejsc, Areny-1, zostało specjalnie przygotowane do zwiedzania i uzyskało status dobra kultury (Bien de Interés Cultural). Wytyczono tam Ruta de las Icnitas — piętnastominutową trasę pieszą, która prowadzi turystów do miejsca, gdzie z drewnianej platformy widokowej można obserwować wyraźnie oznaczone odciski stóp dinozaurów. Wzdłuż trasy ustawiono tablice informacyjne, które wyjaśniają, w jaki sposób tropy powstały i utrwaliły się w skale, a także przybliżają teorie dotyczące wymierania dinozaurów pod koniec kredy.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się stanowisko? W gminie Arén w prowincji Huesca, w regionie Ribagorza, blisko drogi N-230 prowadzącej w stronę granicy francuskiej.

Kto odkrył ślady dinozaurów w Arén? Geolog Luis Ardévol, podczas prac kartograficznych terenu w 1992 roku.

Z jakiego okresu pochodzą znalezione ślady i kości? Z górnego mastrychtu, ostatniego etapu kredy górnej, sprzed około 65 milionów lat.

Czy można zobaczyć ślady na własne oczy? Tak, dzięki trasie Ruta de las Icnitas prowadzącej do stanowiska Areny-1, wyposażonego w platformę widokową i tablice edukacyjne.

Jakie znaleziska poza śladami stóp odkryto w Arén? Około czterdzieści elementów kostnych, w tym kość udową, kręgi ogonowe, fragmenty piszczeli, żebra oraz zęby, a także wyjątkowo dobrze zachowane fragmenty czaszki.