Windsor

Windsor to ruina dawnego wiatraka i myśliwskiego letohrádka położona około 1,5 km od wsi Siřejovice w północnych Czechach, tuż przy autostradzie D8. Jego charakterystyczna, przypominająca zamek sylwetka jest dobrze widoczna z drogi, co czyni go jednym z najbardziej rozpoznawalnych "znaków drogowych" na trasie z Pragi do Drezna.

Co zobaczysz?

Dziś z obiektu zachowały się głównie uszkodzone mury obwodowe – reszta konstrukcji uległa postępującej degradacji na przestrzeni dziesięcioleci. Mimo to bryła budowli wciąż robi wrażenie: neogotycki charakter i wysoko wznosząca się forma przypominają miniaturową twierdzę, mocno kontrastującą z otaczającym, rolniczym krajobrazem Czeskiego Środogórza. Budynek stoi na prywatnym gruncie i nie jest udostępniony do zwiedzania, dlatego większość osób ogląda go z zewnątrz, najczęściej z perspektywy przejeżdżającego samochodu lub podczas krótkiego postoju w pobliżu.

Skąd wzięła się nazwa i historia miejsca?

Pierwotnie w tym miejscu stał wiatrak typu holenderskiego, wzniesiony w 1843 roku z lokalnego jasnego kamienia i cegły. Młyn służył do mielenia zboża do roku 1870, kiedy to obiekt kupili bracia Tschinkel. To oni przebudowali dawny wiatrak na myśliwski pawilon w stylu neogotyckim i nadali mu nazwę Windsor – nawiązującą do angielskiego zamku królewskiego, co miało podkreślać reprezentacyjny charakter nowej budowli. Pod koniec lat 80. XIX wieku posiadłość trafiła na licytację i zaczęła zmieniać właścicieli. Z czasem obiekt przestał być użytkowany, popadł w ruinę i taki stan trwa do dziś. Od 1964 roku Windsor jest chroniony jako zabytek kultury Republiki Czeskiej, co ma zapobiec dalszemu zniszczeniu pozostałości.

Jak dotrzeć?

Najwygodniej dojechać samochodem – ruina znajduje się przy autostradzie D8, około 1,5 km od centrum Siřejovic, w regionie Czeskiego Środogórza (okres Litoměřice). Wielu podróżnych zauważa Windsor mimochodem, jadąc trasą między Pragą a granicą z Niemcami, i to właśnie widok z drogi jest najczęstszym sposobem "zwiedzania" tego miejsca. Osoby chcące podejść bliżej powinny pamiętać, że teren jest prywatny, a sam budynek – z uwagi na zły stan techniczny – nie nadaje się do wchodzenia do środka.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ Windsor ogląda się głównie z zewnątrz, pora roku ma mniejsze znaczenie niż w przypadku obiektów z pełną infrastrukturą turystyczną. Najlepszą widoczność zapewniają miesiące wiosenne i jesienne, kiedy roślinność wokół ruiny jest mniej gęsta, a sylwetka budynku lepiej odcina się na tle krajobrazu. Warto zaplanować przejazd w ciągu dnia, przy dobrej widoczności, zwłaszcza jeśli celem jest zrobienie zdjęcia z bezpiecznego miejsca przy drodze.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do środka ruiny Windsor? Nie. Obiekt znajduje się na terenie prywatnym, a jego stan techniczny (zachowane tylko uszkodzone mury obwodowe) wyklucza bezpieczne zwiedzanie wnętrza.

Dlaczego budynek nazywa się Windsor, skoro to czeski wiatrak? Nazwę nadali bracia Tschinkel po przebudowie młyna na myśliwski pawilon w stylu neogotyckim pod koniec XIX wieku, nawiązując do angielskiego zamku Windsor jako symbolu reprezentacyjnej rezydencji.

Czy Windsor jest oficjalnie chronionym zabytkiem? Tak, od 1964 roku figuruje jako kulturowy zabytek Republiki Czeskiej.

Skąd najlepiej zobaczyć Windsor? Najłatwiej dostrzec go z autostrady D8 lub z bezpiecznego miejsca przy drodze w pobliżu Siřejovic – to najbardziej dostępny sposób obejrzenia tej charakterystycznej budowli.