Cmentarz Komunalny w Wijnegem

Cmentarz Komunalny w Wijnegem (Begraafplaats van Wijnegem) leży przy ulicy Turnhoutsebaan, nieco ponad 200 metrów na północny wschód od ratusza tej belgijskiej gminy w prowincji Antwerpia. Nekropolia zajmuje działkę o nieregularnym kształcie, otoczoną murowanym ogrodzeniem z cegły, co nadaje jej charakter zamkniętej, spokojnej przestrzeni oddzielonej od otaczającej zabudowy.

Skąd wziął się ten cmentarz?

Historia miejsca pochówku w Wijnegem sięga dawnego cmentarza przykościelnego, który otaczał kościół św. Aldegondy w centrum miejscowości. Napoleoński dekret z 1804 roku nakazał gminom przeniesienie miejsc pochówku poza obręb zabudowy miejskiej ze względów sanitarnych, w efekcie czego stary cmentarz przy kościele zamknięto w 1807 roku. Nowy, komunalny cmentarz w obecnej lokalizacji powstał dopiero w 1887 roku i od tego czasu pełni funkcję głównej nekropolii gminy.

Co można zobaczyć na miejscu?

Naprzeciwko głównego wejścia stoi pomnik poświęcony mieszkańcom Wijnegem, którzy zginęli podczas obu wojen światowych. Monument zaprojektowali Floris de Cuijper i Arthur Smet, a jego powstanie datuje się na 1921 rok — a więc krótko po zakończeniu I wojny światowej, gdy w wielu belgijskich gminach wznoszono podobne upamiętnienia poległych. Po lewej stronie od głównej alei cmentarza znajduje się kwatera obejmująca 166 grobów żołnierzy, osób deportowanych oraz cywilnych ofiar obu konfliktów światowych — to jedno z bardziej rozbudowanych miejsc pamięci wojennej na terenie gminy.

Cmentarz ma też związek z historią Wspólnoty Narodów: znajduje się tu jeden grób żołnierza wojsk Wspólnoty Brytyjskiej poległego podczas II wojny światowej, prowadzony i opiekowany przez Commonwealth War Graves Commission (CWGC). Choć liczba takich pochówków jest tu niewielka w porównaniu z większymi cmentarzami wojennymi we Flandrii, obecność grobu CWGC wpisuje Wijnegem w szerszą sieć miejsc pamięci związanych z działaniami wojennymi w Belgii.

Czy w okolicy odkryto coś starszego?

Interesującym kontekstem archeologicznym dla samej nazwy „cmentarz" w Wijnegem jest fakt, że na terenie gminy — choć w innym miejscu niż obecna nekropolia komunalna, przy tzw. Blikstraat — odkryto znacznie starsze stanowisko funeralne. Archeolodzy natrafili tam na cmentarzysko ciałopalne z 29 grobami i 9 monumentami grobowymi, którego historia sięga przełomu wczesnej i środkowej epoki brązu, a głównaokres użytkowania przypadał na schyłek epoki brązu i wczesną epokę żelaza. To pokazuje, że okolice dzisiejszego Wijnegem były miejscem pochówków od tysięcy lat, choć fizycznie nie jest to ten sam teren co obecny cmentarz komunalny.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się cmentarz? Przy Turnhoutsebaan, nieco ponad 200 metrów na północny wschód od ratusza Wijnegem.

Od kiedy działa obecny cmentarz? Od 1887 roku, po zamknięciu starego cmentarza przykościelnego w 1807 roku na mocy napoleońskiego dekretu z 1804 roku.

Co upamiętnia pomnik przy wejściu? Mieszkańców gminy poległych podczas I i II wojny światowej; zaprojektowany przez Florisa de Cuijpera i Arthura Smeta, powstał w 1921 roku.

Czy są tu groby wojenne Wspólnoty Narodów? Tak, jeden grób z okresu II wojny światowej znajduje się pod opieką Commonwealth War Graves Commission.

Czy to samo miejsce co starożytne cmentarzysko w Wijnegem? Nie — archeologiczne cmentarzysko ciałopalne sprzed tysięcy lat znajdowało się przy Blikstraat, w innej części gminy niż obecny cmentarz komunalny.