Zamek Vsetín

Zamek Vsetín (czes. Zámek Vsetín) to renesansowa rezydencja wznosząca się nad centrum miasta Vsetín, na Wołoszczyźnie (Valašsko), w kraju zlińskim. Zbudowana na miejscu średniowiecznej strażnicy, przez wieki zmieniała właścicieli i wygląd, aż stała się dzisiejszą siedzibą Muzeum Regionu Valašsko — jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów orientacyjnych miasta.

Co stało w tym miejscu przed zamkiem?

Zanim powstała murowana rezydencja, na wzgórzu nad Vsetínem stała drewniano-ziemna strażnica, wzmiankowana już w 1464 roku. Jej zadaniem była kontrola starego szlaku prowadzącego przez przełęcze Beskidów w stronę Pováží — strategicznie ważnej drogi handlowej i komunikacyjnej. Przez kolejne dziesięciolecia obiekt zmieniał właścicieli: w 1534 roku dobra vsetínskie przeszły w ręce Jana z Pernštejna, a w 1548 roku zostały sprzedane rodowi Nekšů z Landeka.

Kto zbudował renesansowy zamek?

Przekształcenie dawnej strażnicy w renesansową rezydencję przypisuje się Lukrécii Nekšovnie z Landeka i jej mężowi Arklebowi z Víckova — pierwsza pisemna wzmianka o nowej budowli pochodzi z 1610 roku. Po śmierci Arkleba w 1608 roku Lukrécie w 1609 roku poślubiła Albrechta z Valdštejna (znanego szerzej jako Wallenstein), który stał się współwłaścicielem majątku. Gdy Lukrécie zmarła w 1614 roku, całe dziedzictwo rodu Nekšů przypadło właśnie jemu, mimo sprzeciwu dalszej rodziny.

Jak zamek trafił w ręce węgierskich hrabiów?

Od połowy XVII wieku przez kolejne dwieście lat właścicielami Vsetína byli węgierscy hrabiowie z rodu Illésházy. To za ich czasów, w XVIII wieku, budowlę wielokrotnie przebudowywano i rozbudowywano. Poważnym ciosem dla zamku był pożar w 1708 roku, który strawił obiekt niemal doszczętnie, pozostawiając jedynie mury.

Skąd wziął się dzisiejszy, klasycystyczny wygląd zamku?

Obecny, klasycystyczny charakter budowli to zasługa Josefa z Wachtlerów, ostatniego arystokratycznego właściciela, który w latach 1833–1834 przeprowadził gruntowną przebudowę fasady. W tym samym czasie założono przylegający do zamku park z rzadkimi gatunkami drzew, który do dziś stanowi element otoczenia rezydencji. Zamek doświadczył jeszcze jednej katastrofy w 1915 roku, gdy pożar zniszczył dach i wieżę — odbudowy podjęła się rodzina Thonetów, kończąc prace w 1924 roku.

Kim byli ostatni prywatni właściciele?

Ostatnimi prywatnymi właścicielami zamku była Marie Baťová wraz z synem Tomášem, którzy władali obiektem od 1938 roku do lutego 1949 roku, kiedy to majątek przejęło państwo. W kolejnych dekadach budynek służył celom instytucjonalnym, co odbiło się na jego stanie technicznym. Gruntowna renowacja w latach 1967–1974 przygotowała zamek do nowej roli — 9 maja 1975 roku otworzył swoje podwoje dla zwiedzających jako muzeum.

Co można dziś zobaczyć na zamku?

Dziś w murach zamku działa Muzeum Regionu Valašsko, prezentujące stałą wystawę „Żywa pamięć regionu" (czes. Živá paměť kraje), rozłożoną na dziewięciu salach wystawowych. Ekspozycja w nowoczesny sposób przybliża historię, tradycje i specyfikę Wołoszczyzny, wykorzystując techniki multimedialne. Zwiedzający mogą też skorzystać z akwarium oraz wystaw przyrodniczych, a punktem kulminacyjnym wizyty jest wejście na sześćdziesięciometrową wieżę, z której roztacza się panorama Vsetína i okolicznych wzgórz.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał zamek w Vsetíně? Pierwsza wzmianka o renesansowej rezydencji pochodzi z 1610 roku, jednak stanęła ona na miejscu starszej strażnicy wzmiankowanej już w 1464 roku.

Kto był najsłynniejszym właścicielem zamku? Współwłaścicielem majątku był Albrecht z Valdštejna (Wallenstein), który przejął go po śmierci swojej żony Lukrécie w 1614 roku.

Dlaczego zamek ma dziś klasycystyczny wygląd? Bo w latach 1833–1834 ostatni arystokratyczny właściciel, Josef z Wachtlerów, przebudował fasadę w duchu klasycyzmu, zakładając też przyzamkowy park.

Kto był ostatnim prywatnym właścicielem zamku? Marie Baťová z synem Tomášem, którzy posiadali zamek od 1938 roku do jego nacjonalizacji w lutym 1949 roku.

Co znajduje się w zamku obecnie? Muzeum Regionu Valašsko ze stałą wystawą „Żywa pamięć regionu" w dziewięciu salach, akwarium, wystawami przyrodniczymi i widokową, sześćdziesięciometrową wieżą.