vieille église

Vieille Église to schronisko skalne (abri sous roche) w gminie La Balme-de-Thuy w Haute-Savoie, jedno z ważniejszych stanowisk prehistorycznych francuskich Alp Północnych. Znajduje się w wapiennym urgońskim urwisku na prawym brzegu rzeki Fier, w masywie Préalpes de Bornes, niedaleko doliny Thônes. Wejście do schroniska leży na wysokości około 620 m n.p.m. i jest zwrócone na południe, co zapewniało osłonę przed wiatrem i długie nasłonecznienie przez większą część dnia.

Jak wygląda samo schronisko?

Nawis skalny ma powierzchnię około 600 m² — mierzy mniej więcej 40 metrów długości i 14 metrów głębokości. Taka skala czyni go jednym z większych schronień skalnych regionu, z przestrzenią wystarczającą, by pomieścić grupę myśliwych-zbieraczy na dłuższy pobyt, a nie tylko na krótki postój.

Kim byli pierwsi mieszkańcy tego miejsca?

Warstwy osadnicze odsłonięte podczas badań wykopaliskowych wskazują na ślady obecności człowieka sięgające epipaleolitu, a więc schyłku ostatniego zlodowacenia, gdy panował chłodny i suchy klimat. Najstarsze poziomy datowane są na okres między około 14 000 a 10 000 lat temu. Po epipaleolicie schronisko było użytkowane w mezolicie, a następnie w neolicie — kolejne warstwy dokumentują zmieniające się narzędzia kamienne i pozostałości kostne. Dzięki tej ciągłości stanowisko stało się jednym z punktów odniesienia w literaturze archeologicznej dotyczącej neolityzacji terenów alpejskich; badania nad jedną z warstw (oznaczaną jako 5B) były przedmiotem osobnych publikacji naukowych poświęconych pytaniu, czy reprezentuje ona jeszcze schyłkowy mezolit, czy już wczesny neolit.

Skąd wzięła się nazwa „Vieille Église"?

Nazwa, dosłownie „stary kościół", nie odnosi się do samego schroniska prehistorycznego, lecz do sąsiedztwa: poniżej nawisu, przy drodze, znajduje się inna niewielka grota pełniąca funkcję miejsca kultu poświęconego Matce Boskiej. To sąsiedztwo dwóch jaskiń — jednej o metryce prehistorycznej, drugiej o funkcji dewocyjnej — nadało całemu miejscu jego dzisiejszą nazwę.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Stanowisko zostało wpisane do rejestru zabytków (monument historique) decyzją z 19 lutego 1979 roku, co potwierdza jego wagę naukową i potrzebę ochrony. Dla odwiedzających to przede wszystkim okazja, by zobaczyć naturalne schronisko skalne w formie niemal niezmienionej od tysięcy lat i wyobrazić sobie, jak wyglądało życie grup łowiecko-zbierackich chroniących się tu przed niepogodą. Okolica doliny Fier i Préalpes de Bornes oferuje dodatkowo widoki na wapienne urwiska charakterystyczne dla tej części Haute-Savoie.

Najczęstsze pytania

Czy Vieille Église to jaskinia czy kościół? To schronisko skalne (nawis w wapiennej skale), nie budowla sakralna. Nazwa pochodzi od sąsiedniej groty pełniącej funkcję kaplicy maryjnej.

Jak stare są ślady obecności człowieka w tym miejscu? Najstarsze warstwy datowane są na okres między 14 000 a 10 000 lat temu, z okresu epipaleolitu.

Czy stanowisko jest chronione prawnie? Tak, zostało wpisane na listę monument historique w 1979 roku.

Gdzie dokładnie znajduje się schronisko? W gminie La Balme-de-Thuy w Haute-Savoie, na prawym brzegu rzeki Fier, u podnóża masywu Préalpes de Bornes.