Vestiges village néolithique

Vestiges village néolithique to pozostałości osady neolitycznej w dzielnicy Saint-Michel-du-Touch w Tuluzie (Toulouse), we francuskim departamencie Haute-Garonne w regionie Oksytania. To jedno z ważniejszych świadectw pierwszego osiedlenia się ludzi na tym terenie, sprzed ponad sześciu tysięcy lat.

Jak dotrzeć?

Stanowisko leży na lewym brzegu Garonny, na niewielkim wzniesieniu w obrębie dzielnicy Saint-Michel-du-Touch, w zachodniej części Tuluzy. Dojazd z centrum miasta zajmuje kilkanaście minut samochodem lub komunikacją miejską — Tuluza to piąte co do wielkości miasto Francji, dobrze skomunikowane z resztą regionu Oksytania. Warto pamiętać, że teren stanowiska znajduje się na działce prywatnej (numery katastralne AE 117 i AE 121), dlatego przed wizytą lepiej sprawdzić aktualne informacje o dostępie u lokalnych instytucji zajmujących się dziedzictwem.

Co kryją te tereny?

Osada powstała w okresie środkowego neolitu, w fazie zwanej kulturą chasséeńską (od stanowiska Chassey-le-Camp w Burgundii). Otaczający wieś rów obronny wykopano około 4400–4300 lat p.n.e., a samo osiedle funkcjonowało przez blisko pięćset lat, do około 4000 roku p.n.e. Badania archeologiczne, prowadzone m.in. przez Inrap (Institut national de recherches archéologiques préventives) podczas wykopalisk w 2008 roku, odsłoniły fragmenty tego rowu oraz bogaty materiał zabytkowy: ceramikę, narzędzia kamienne i kościane, kości zwierzęce oraz ziarna zbóż. Te znaleziska pokazują, że mieszkańcy zajmowali się jednocześnie chowem zwierząt i uprawą roślin — czyli klasycznym neolitycznym modelem gospodarki osiadłej.

Co istotne, miejsce nie zostało opuszczone po neolicie. Osadnictwo trwało tu nieprzerwanie przez epokę bronzu i epokę żelaza, a w czasach antycznych w pobliżu rozwinęła się osada galijsko-rzymska Ancely, po której z czasem powstała średniowieczna wieś. Dziś na powierzchni widać niewiele — to typowe stanowisko archeologiczne, którego wartość leży głównie w warstwach ukrytych pod ziemią, a nie w widocznych murach czy budowlach.

Historia ochrony zabytku

Znaczenie stanowiska doceniono już w XX wieku — decyzją z 8 lipca 1976 roku wpisano je do rejestru francuskich zabytków historycznych (numer referencyjny 31 555 1 AP). Dokumentacja klasyfikacyjna przechowywana jest w Médiathèque du patrimoine et de la photographie w Charenton-le-Pont. Wpis do rejestru nie oznacza jednak udostępnienia terenu do swobodnego zwiedzania — grunt należy do właściciela prywatnego, a ochrona ma przede wszystkim charakter konserwatorski i naukowy.

Kiedy przyjechać?

Skoro na powierzchni nie ma rekonstrukcji ani infrastruktury turystycznej, sama wizyta na miejscu ma sens głównie dla osób zainteresowanych archeologią i historią regionu — najlepiej w ramach szerszego zwiedzania Tuluzy i jej okolic, wiosną lub jesienią, gdy pogoda sprzyja dłuższym wycieczkom po mieście. Warto połączyć wizytę z odwiedzeniem muzeów regionalnych prezentujących zbiory związane z prehistorią Oksytanii, gdzie łatwiej zobaczyć konkretne znaleziska z takich stanowisk.

Najczęstsze pytania

Czym są Vestiges village néolithique w Tuluzie? To pozostałości osady z okresu środkowego neolitu (kultura chasséeńska), datowane na około 4400–4000 lat p.n.e., odkryte w dzielnicy Saint-Michel-du-Touch.

Czy można zwiedzać stanowisko? Teren znajduje się na działce prywatnej i nie jest przystosowany do swobodnego zwiedzania — mimo wpisu do rejestru zabytków od 1976 roku, na powierzchni widać niewiele pozostałości.

Co znaleziono podczas wykopalisk? Archeolodzy odkryli fragmenty rowu otaczającego osadę, ceramikę, narzędzia kamienne i kościane, kości zwierzęce oraz ziarna zbóż, świadczące o chowie zwierząt i uprawie roślin.

Czy osadnictwo w tym miejscu skończyło się w neolicie? Nie — teren był zamieszkany także w epoce bronzu i żelaza, a później rozwinęła się tu galijsko-rzymska osada Ancely oraz średniowieczna wieś.