Vers-les-Châteaux, abandoned village - Middle Ages

Vers-les-Châteaux to średniowieczna, opuszczona osada z ruinami zamku, położona w Arconciel, w gminie Bois-d'Amont w kantonie Fryburg (Szwajcaria). Pozostałości leżą na łagodnym grzbiecie w zakolu rzeki Sarine, kilka kilometrów od Fryburga. To jedno z ciekawszych stanowisk archeologicznych regionu, wpisane do szwajcarskiego inwentarza dóbr kultury.

Czym jest Vers-les-Châteaux?

Dawny zamek i przylegające do niego miasteczko targowe były siedzibą możnowładców i ośrodkiem handlu. W źródłach pisanych miejsce pojawia się w 1082 roku jako castrum Arconciacum: cesarz Henryk IV przekazał wtedy zamek i osadę niejakiemu Cononowi. Z czasem miejsce stało się centrum rozległego władztwa Arconciel-Illens, które przechodziło kolejno w ręce panów z Glâne i rodu Neuchâtel. Niemiecka nazwa miejscowości brzmiała Ergenzach.

Co zobaczysz na miejscu?

Do dziś widoczne są ślady zabudowy miasteczka, które w 1271 roku otrzymało przywilej wolności miejskich, oraz pozostałości zamku. Spis dóbr kultury wspomina o dużej, kwadratowej wieży z początku XIII wieku, wzniesionej przez panów z Neuchâtel-Aarberg. Zabudowa układała się w dwa rzędy domów, a największy rozkwit osada przeżywała w XII i XIII wieku. Na powierzchni wystają dziś głównie trzy fragmenty budynków; resztę pochłonęła roślinność, a skały piaskowcowe nad rzeką ulegają erozji.

Dlaczego osada zniknęła?

W połowie XV wieku miejsce porzucono, a zabudowa była już wtedy w złym stanie. Kamień z ruin posłużył następnie jako materiał do budowy kościołów i budynków we Fryburgu. Współczesna wieś Arconciel rozwinęła się na tarasie nad dawną osadą.

Co jeszcze warto wiedzieć o okolicy?

Okolica ma bogatą historię sięgającą dużo wcześniej. Znaleziono tu schronisko skalne z mezolitu w miejscu La Souche, miecz typu Rixheim z wczesnej późnej epoki brązu, rzymską willę w Es Nés oraz rzymską nekropolię z I–IV wieku w Pré de l'Arche. W Es Nés odkryto też wczesnośredniowieczny cmentarz.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp jest płatny? Nie znaleziono informacji o opłatach; to otwarte stanowisko w terenie, więc zabierz wygodne buty i zachowaj ostrożność przy stromych skarpach.

Czy Bois-d'Amont to to samo co miejscowość we Francji? Nie. Chodzi o gminę w kantonie Fryburg, powstałą w 2021 roku z połączenia Arconciel, Ependes i Senèdes. Francuskie Bois-d'Amont w Jurze to zupełnie inne miejsce.

Ile zostało z dawnej osady? Niewiele: kilka fragmentów murów i zarys zabudowy. To miejsce dla osób, które lubią wyobrażać sobie historię na podstawie śladów w krajobrazie.

Czy to dobre miejsce na krótką wycieczkę? Tak, szczególnie jako przystanek podczas zwiedzania doliny Sarine i okolic Fryburga.