Vepřsko

Vepřsko to niepozorne, 363-metrowe wzniesienie w gminie Nová Ves, w powiecie Mladá Boleslav, tuż na skraju Czeskiego Raju (Český ráj) — jednego z najbardziej rozpoznawalnych obszarów chronionego krajobrazu w Czechach. Choć sama góra rzadko trafia na czołówki przewodników, leży w samym sercu terenu znanego z piaskowcowych skalnych miast, i to właśnie ta okolica, a nie sama kulminacja, jest głównym powodem, dla którego warto tu zajrzeć.

Gdzie dokładnie leży Vepřsko?

Wzniesienie znajduje się około kilometra na północny wschód od wsi Branżeż (Branžež), na tym samym terytorium katastralnym co ta miejscowość. Nová Ves — miejscowość, od której nazwy pochodzi lokalizacja opisu — leży po sąsiedzku, niecały kilometr od Branżeży, i jest z nią administracyjnie związana od wieków (pierwsza pisemna wzmianka o Nowej Wsi pochodzi z 1555 roku). Geomorfologicznie Vepřsko należy do Wyżyny Jiczyńskiej, a dokładniej do jej podjednostki turnowskiej i okręgu wyskerzskiego — czyli krainy pagórków, dolin i skalnych progów typowej dla północnej części Czeskiego Raju.

Co zobaczysz na miejscu?

Samo wzniesienie kryje niewielką ciekawostkę geologiczną: przez jego południową część biegnie nieciągła żyła neowulkanicznego limburgitu, tworząca charakterystyczny, wyraźny w terenie grzbiet. Na południowo-wschodnim, trawiastym stoku, powyżej samotniczej osady Vepřsko, rozciąga się widok na kotlinę zwaną Srbská kotlina wraz ze stawem Komárovský — spokojny, otwarty krajobraz, kontrastujący z poszarpanymi skałami, które czekają kilkaset metrów dalej.

Vepřsko leży bowiem na terenie rezerwatu przyrody Příhrazské skały, ustanowionego w 1999 roku i obejmującego jeden z bardziej rozległych kompleksów skalnych Czeskiego Raju — około 178 wieżyc piaskowcowych wznoszących się na wysokościach od 239 do 463 m n.p.m. Najbardziej rozpoznawalną formacją jest tu Kobylí hlava. Wśród skał zachowały się relikty niewielkich warowni z XIII wieku, a w jednej ze skalnych szczelin znajduje się kaplica Hynšta, w której w XVII wieku chronili się prześladowani czescy bracia (Jednota bratrská). Szlaki piesze prowadzące przez rezerwat wiodą też do najwyższego wzniesienia okolicy — Mužský, do skalnego zamku Drábské Světničky oraz do pobliskiego zamku Valečov.

Jak dotrzeć?

Okolice Vepřska i Nowej Wsi leżą w środkowych Czechach, niedaleko Mladej Boleslavi i Turnova — obu tych miast dogodnie używać jako bazy wypadowej. Najwygodniej dojechać samochodem lub koleją do Mladej Boleslavi bądź Bakova nad Jizerou, a stamtąd lokalnym transportem lub pieszo w kierunku Branžeży i Příhrazskich skał. Region jest gęsto poznaczony szlakami turystycznymi PTTK-owego typu (czeski KČT), więc łatwo połączyć spacer po Vepřsku ze zwiedzaniem sąsiednich atrakcji Czeskiego Raju.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą jest późna wiosna i lato, gdy trawiaste stoki i punkty widokowe są w pełni dostępne, a dni długie sprzyjają dłuższym wędrówkom po skalnym labiryncie. Jesień, z kolorowymi lasami bukowymi typowymi dla Czeskiego Raju, to z kolei czas najlepszy dla fotografów. Zimą część skalnych ścieżek bywa śliska i trudniej dostępna, warto więc zachować ostrożność.

Najczęstsze pytania

Czy na Vepřsko prowadzi znakowany szlak turystyczny? Okolica jest częścią gęstej sieci szlaków Czeskiego Raju prowadzących przez rezerwat Příhrazské skały — najlepiej zaplanować trasę łączącą Vepřsko z pobliskimi punktami, takimi jak Mužský czy Drábské Světničky.

Czy wejście na wzgórze i do rezerwatu jest płatne? Nie, teren rezerwatu przyrody jest ogólnodostępny i bezpłatny, obowiązują jednak zasady ochrony przyrody typowe dla obszarów chronionych.

Co warto zobaczyć w najbliższej okolicy? Oprócz samego wzniesienia i widoku na Srbską kotlinę ze stawem Komárovský, warto odwiedzić skalny zespół Kobylí hlava, kaplicę Hynšta oraz zamek Valečov.

Czy Vepřsko nadaje się na rodzinną wycieczkę? Tak, trasa po łagodnych, trawiastych stokach jest stosunkowo łatwa, choć część ścieżek w głębi rezerwatu prowadzi przez skalne szczeliny i wymaga większej ostrożności z dziećmi.