Vattis

Vättis to górska wieś należąca do gminy Pfäfers w kantonie St. Gallen, ukryta w bocznym odgałęzieniu doliny Taminatal we wschodniej Szwajcarii. Otaczają ją strome zbocza i granica z parkiem geologicznym o randze światowej — to punkt wyjścia zarówno na piesze szlaki, jak i do zimowych tras narciarstwa biegowego.

Jak dotrzeć?

Wieś leży w górnej części doliny Taminatal, do której dojeżdża się drogą prowadzącą w głąb gminy Pfäfers, w kierunku południowym od doliny Renu. Dla podróżujących bez samochodu najwygodniejszym rozwiązaniem jest dojazd autobusem pocztowym (PostAuto), który obsługuje trasę przez cały Taminatal aż po Vättis — to popularna opcja wśród turystów szukających „dzikiej romantyki" tej części Alp. Sama wieś jest niewielka, więc większość atrakcji da się zwiedzić pieszo.

Co zobaczysz?

Największą wizytówką okolicy jest przynależność do listy UNESCO — Tektonikarena Sardona, wpisana na listę światowego dziedzictwa w lipcu 2008 roku. Obejmuje ona szczyty Sardona i Ringelspitz oraz wąwóz Chrüzbachtobel, a geolodzy cenią ten obszar za wyjątkowo czytelny zapis procesów górotwórczych, normalnie ukrytych głęboko pod ziemią. Bocznym odgałęzieniem doliny, odchodzącym od Vättis w kierunku zachodnim aż po schronisko Sardonahütte, jest Calfeisental — od zapory wodnej wzwyż teren wchodzi już w granice obszaru chronionego UNESCO.

W samej wsi warto zobaczyć ruinę zamku Wartenstein, świadczącą o dawnym znaczeniu strategicznym doliny. Miłośnicy historii regionu mogą odwiedzić Muzeum Smoczej Jaskini (Drachenlochmuseum) oraz muzeum myśliwskie, które są ciekawą propozycją zwłaszcza w dni deszczowe. Nietypową atrakcją jest oficyna „Offizin Parnassia" — czynna manufaktura drukarska, w której teksty składa się i drukuje ołowianymi czcionkami dokładnie tak, jak robiono to w czasach Gutenberga.

Dla osób zainteresowanych archeologią istotny jest fakt, że w okolicznych górach, na wysokości 2427 m n.p.m., znajduje się jedno z najwyżej położonych prehistorycznych stanowisk archeologicznych w Europie — jaskinia, która służyła pierwszym myśliwym jako baza wypadowa w okresie międzylodowcowym.

Kiedy przyjechać?

Latem Vättis jest naturalnym punktem startowym wędrówek górskich, w tym spaceru szlakiem rzeźb kamiennych (Steinskulpturenweg) — godzinnej pętli prowadzącej wśród gór, przy której ustawiono dwanaście rzeźb wykonanych przez artystów z różnych krajów. Zimą te same tereny zmieniają charakter: wieś staje się bazą wypadową dla tras narciarstwa biegowego oraz wycieczek na rakietach śnieżnych. Wiosna i jesień sprzyjają spokojniejszemu zwiedzaniu doliny bez tłumów, choć część wyższych szlaków może być wtedy zamknięta ze względu na warunki pogodowe.

Najczęstsze pytania

Czy Vättis nadaje się na wycieczkę jednodniową? Tak — wieś i jej najbliższe okolice (ruina Wartenstein, szlak rzeźb, muzea) da się zwiedzić w ciągu jednego dnia, zwłaszcza jeśli dojazd odbywa się autobusem PostAuto bezpośrednio z doliny Renu.

Czym jest Tektonikarena Sardona i dlaczego jest ważna? To wpisany na listę UNESCO obszar geologiczny obejmujący szczyty Sardona i Ringelspitz, w którym widoczne są procesy przesuwania się mas skalnych normalnie ukryte pod powierzchnią ziemi — dla geologów to miejsce o światowym znaczeniu naukowym.

Co warto zobaczyć przy złej pogodzie? Muzeum Smoczej Jaskini, muzeum myśliwskie oraz działającą manufakturę drukarską Offizin Parnassia — wszystkie mieszczą się w samej wsi i nie wymagają wychodzenia w teren.

Jakie aktywności oferuje Vättis zimą? Trasy narciarstwa biegowego oraz szlaki na rakietach śnieżnych prowadzące w boczne doliny, w tym w kierunku Calfeisental.