Vang Church

Kościół Vang (Vang kirke) to ośmiokątna kamienna świątynia w miejscowości Ridabu, w gminie Hamar w regionie Innlandet we wschodniej Norwegii. Mieści około tysiąca osób, a mieszkańcy nazywają ją „katedrą Hedmarku". Stoi w sąsiedztwie dawnego centrum parafii Vang, które w 1992 roku włączono do Hamar.

Jak wygląda kościół Vang?

Obecny budynek ma plan ośmioboku, co odróżnia go od typowych norweskich kościołów prostokątnych czy krzyżowych. Wzniesiono go z kamienia i ukończono w 1810 roku. Projekt przygotował Abraham Pihl, który był jednocześnie miejscowym proboszczem. Stąd drugie, rzadziej używane określenie kościoła: „Abrahams Minde", czyli pamięć o Abrahamie. Biskup Frederik Julius Bech konsekrował świątynię 30 listopada 1810 roku. W 1877 roku kościół przebudowano, a w 1954 roku odnowiono.

Jaka jest historia tego miejsca?

Pierwsza świątynia na tym miejscu powstała około 1200 roku jako romańska budowla z kamienia. Nosiła nazwę Klemenskirka, ponieważ poświęcono ją świętemu Klemensowi. Po zniszczeniu Hamar w 1567 roku stała się także kościołem parafialnym dla miasta.

Średniowieczny kościół przetrwał do 8 lipca 1804 roku. Tego dnia uderzył w niego piorun i wybuchł pożar. Część wyposażenia udało się uratować, ale budynek spłonął całkowicie. Zostały tylko mury i podstawa wieży. Nowy kościół zbudowano w ciągu kilku lat i oddano do użytku w 1810 roku.

Nazwa Vang pojawia się w dokumentach po raz pierwszy w 1395 roku, a okolica przez długi czas funkcjonowała pod nazwą Ridabu. Do 1992 roku Vang był odrębną gminą, a kościół był jej głównym miejscem kultu.

Dlaczego kościół jest ważny dla historii Norwegii?

W 1814 roku kościół pełnił funkcję kościoła wyborczego. Odbyły się tu wybory elektorów do Zgromadzenia Konstytucyjnego (Riksforsamling), które uchwaliło norweską konstytucję. To jeden z lokalnych śladów wydarzeń, w których Norwegia zyskała ustrój niezależnego państwa.

W 1961 roku w kościele Vang wyświęcono Ingrid Bjerkås, pierwszą kobietę-księdza w Kościele Norwegii. To wydarzenie zapisało się w historii nie tylko norweskiego luterańskiego duchowieństwa, ale też dyskusji o roli kobiet w Kościołach północnej Europy.

Dla kogo jest to miejsce?

Kościół warto zobaczyć, jeśli interesują Cię:

• architektura sakralna początku XIX wieku i nietypowe plany ośmioboczne,
• historia Norwegii z okresu 1814 roku,
• dzieje Kościoła Norwegii i równouprawnienia w duchowieństwie,
• spokojna okolica Hamar, położona nad jeziorem Mjøsa.

Jest to czynny kościół parafialny, więc możliwość zwiedzania wnętrza zależy od nabożeństw i wydarzeń parafialnych. Przed wizytą sprawdź aktualne godziny otwarcia u parafii.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano obecny kościół Vang? Budowę ukończono w 1810 roku, a konsekracja odbyła się 30 listopada tego samego roku.

Kto zaprojektował kościół? Autorem projektu był Abraham Pihl, miejscowy proboszcz.

Dlaczego poprzedni kościół zniknął? Średniowieczną świątynię zniszczył pożar po uderzeniu pioruna 8 lipca 1804 roku.

Czy kościół Vang to to samo, co inne kościoły o tej nazwie? Nie. W Norwegii jest kilka kościołów o nazwie Vang. Ten stoi w Ridabu, w gminie Hamar, i nie należy go mylić z kościołem w gminie Vang w Innlandet.

Dlaczego nazywa się go „katedrą Hedmarku"? To potoczne określenie nawiązujące do jego rozmiarów i znaczenia w regionie Hedmark.

Co upamiętnia? Między innymi wybory z 1814 roku oraz wyświęcenie pierwszej kobiety-księdza w Norwegii w 1961 roku.