van Buuren Gardens

Ogrody Van Buuren to niemal hektarowy park otaczający dawną rezydencję kolekcjonerów sztuki w Uccle, jednej z gmin Brukseli. Miejsce łączy dwie rzadko spotykane razem cechy: kameralną, prywatną skalę oraz status jednego z najlepiej zachowanych założeń ogrodowych w stylu art déco w Europie.

Skąd wzięła się ta rezydencja?

Dom i otaczający go park powstały w latach 1924–1928 z inicjatywy bankiera i kolekcjonera Davida Van Buurena oraz jego żony Alice Piette. Do zaprojektowania budynku zaprosili architektów Léona Govaertsa i Alexisa Van Vaerenbergha, którzy nadali mu formę bliską szkole amsterdamskiej – geometryczną bryłę, ceglane elewacje i staranne detale rzemieślnicze. Villa przy Avenue Léo Errera nie miała być jednak wyłącznie budynkiem mieszkalnym, lecz spójnym dziełem totalnym: wnętrza, meble, kolekcja obrazów i otoczenie zielenią zaprojektowano jako jedną całość.

Jak powstał ogród?

Zaprojektowanie terenów zielonych powierzono w 1925 roku Julesowi Buyssensowi, jednemu z najbardziej cenionych belgijskich architektów krajobrazu tamtego okresu. To on nadał ogrodowi strukturę podzieloną na kilka odrębnych, tematycznych przestrzeni – od części o charakterze malowniczym, swobodnym, po fragmenty geometryczne, bliższe estetyce art déco panującej w samym domu. Później nad rozwojem założenia pracował również René Pechère, ogrodowy architekt wykształcony właśnie pod okiem Buyssensa, który wywarł zresztą szerszy wpływ na kształt zieleni w całej Brukseli.

Co warto zobaczyć, spacerując po ogrodzie?

Park dzieli się na sześć wyraźnie odmiennych stref, między którymi zwiedzający przechodzą niemal jak przez kolejne rozdziały opowieści o stylach ogrodowych XX wieku. Jedną z bardziej rozpoznawalnych części jest tak zwany Ogród Malowniczy, nawiązujący do tradycji swobodnie komponowanego krajobrazu, z kolei w innym miejscu czeka labirynt – element rzadko spotykany w miejskich założeniach tej wielkości. Całość została pomyślana tak, by mimo ograniczonej powierzchni dawać wrażenie kilku odrębnych, kontrastujących nastrojów: od formalnej symetrii po naturalistyczny nieład.

Dlaczego to miejsce ma dziś status zabytku europejskiego?

Ogrody przeszły gruntowną restaurację, za którą w 2015 roku przyznano im nagrodę Europa Nostra – jedno z najważniejszych europejskich wyróżnień w dziedzinie ochrony dziedzictwa kulturowego. Kilka lat później, w 2023 roku, założenie jako pierwsze miejsce w Belgii zostało włączone do Europejskiego Szlaku Historycznych Ogrodów, co potwierdziło jego rangę nie tylko w skali krajowej, lecz również kontynentalnej.

Czy ogrody można zwiedzać razem z domem?

Tak – ogrody stanowią integralną część muzeum urządzonego w dawnej rezydencji Van Buurenów, gdzie oprócz architektury i wnętrz można obejrzeć również kolekcję sztuki zgromadzoną przez małżeństwo kolekcjonerów. Spacer po parku zwykle łączy się więc ze zwiedzaniem wnętrz, co pozwala zobaczyć, jak bardzo spójnie zaplanowano całe założenie – od mebli po układ alejek za oknem.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajdują się ogrody? W Uccle, jednej z gmin regionu Brukseli, przy dawnej rezydencji rodziny Van Buuren.

Kto zaprojektował ogród? Głównym twórcą układu ogrodu był Jules Buyssens, a swój wkład wniósł też René Pechère.

Ile jest tam odrębnych części ogrodu? Sześć, o zróżnicowanym charakterze – od malowniczego po geometryczny, w tym labirynt.

Czy ogrody mają jakieś oficjalne wyróżnienia? Tak, m.in. nagrodę Europa Nostra za restaurację w 2015 roku oraz wpis na Europejski Szlak Historycznych Ogrodów w 2023 roku.