Val Duchesse

Val Duchesse to zabytkowy zespół pałacowo-parkowy w dzielnicy Auderghem (Oudergem) na wschodnich obrzeżach Brukseli, jedno z tych miejsc, które łączą średniowieczną historię z bardzo współczesną, europejską polityką. Nazwa oznacza dosłownie "Dolinę Księżnej" i odnosi się do fundatorki tego miejsca.

Skąd wzięła się nazwa?

W 1262 roku Adelajda Burgundzka, księżna Brabancji i wdowa po Henryku III, ufundowała w tym miejscu klasztor żeński. Był to pierwszy w Niderlandach klasztor dla kobiet działający według reguły św. Dominika. Dzięki hojnym darowiznom możnych rodów i rodzin królewskich klasztor przez wieki się rozwijał i bogacił, a teren zyskał swoją nazwę na cześć fundatorki — Val-Duchesse po francusku, Hertoginnedal po niderlandzku.

Jak dawny klasztor stał się rezydencją?

Historia miejsca zmieniła kierunek na początku XX wieku. 21 października 1903 roku posiadłość odkupił Charles Dietrich, maklerzy giełdowy pełniący też funkcję wicekonsula Norwegii. Z jego inicjatywy architekt de Vigne poprowadził prace restauracyjne i rozbudowę, w wyniku których dawne zabudowania klasztorne przekształciły się w wystawną, gustownie urządzoną rezydencję. To właśnie wtedy Val Duchesse zyskało charakter reprezentacyjnej posiadłości, jaki zachowało do dziś.

Dlaczego to miejsce jest ważne dla historii Europy?

Najbardziej znaczący rozdział w dziejach Val Duchesse rozegrał się w latach 1956–1957. Donacja Królewska udostępniła zamek na potrzeby Konferencji Międzyrządowej poświęconej Wspólnemu Rynkowi i Euratomowi. W obradach, którym przewodniczył ówczesny belgijski minister spraw zagranicznych Paul-Henri Spaak, uczestniczyli negocjatorzy z Niemiec, Francji, Włoch, Luksemburga, Holandii i Belgii. To właśnie w murach Val Duchesse powstały teksty traktatów podpisanych następnie 25 marca 1957 roku w Rzymie — dokumentów, które powołały do życia Europejską Wspólnotę Gospodarczą oraz Euratom. Dla historyków integracji europejskiej to miejsce ma więc rangę symboliczną, porównywalną z samym Rzymem, gdzie traktaty ostatecznie podpisano.

Co dziś można zobaczyć w Val Duchesse?

Współcześnie kompleks stanowi park zamkowy położony na terenie dawnego opactwa, będący własnością Fundacji Królewskiej (Belgian Royal Trust). Otoczenie zachowało spokojny, zielony charakter, kontrastujący z gęstą zabudową stolicy Belgii tuż za granicami dzielnicy Auderghem. Spacer po parku pozwala odczuć wielowarstwowość tego miejsca — ślady średniowiecznego założenia klasztornego przenikają się tu z elegancją XX-wiecznej rezydencji oraz świadomością, że w tych samych alejkach negocjowano fundamenty dzisiejszej Unii Europejskiej.

Najczęstsze pytania

Czy Val Duchesse można zwiedzać? Teren parkowy wokół zamku jest dostępny do spacerów, jednak sama rezydencja pozostaje własnością prywatną fundacji i nie funkcjonuje jako ogólnodostępna atrakcja turystyczna w tradycyjnym sensie.

Dlaczego Val Duchesse kojarzy się z Unią Europejską? Ponieważ to właśnie tutaj w latach 1956–1957 negocjowano traktaty rzymskie, które w 1957 roku powołały Europejską Wspólnotę Gospodarczą i Euratom — fundamenty dzisiejszej UE.

Kto założył pierwotny klasztor w tym miejscu? Adelajda Burgundzka, księżna Brabancji, w 1262 roku, jako pierwszy żeński klasztor dominikański w Niderlandach.

Gdzie dokładnie znajduje się Val Duchesse? W dzielnicy Auderghem (Oudergem), na wschodnich obrzeżach Brukseli, w Belgii.