Újezd

Újezd to praska dzielnica i jednostka katastralna leżąca na południowo-wschodnim krańcu stolicy Czech, wchodząca w skład obwodu miejskiego Praga 4. Formalnie tworzy część miejską Praha-Újezd, choć rozszerzony zakres administracji państwowej sprawuje dla niej sąsiednia Praga 11. Powierzchnia terytorium katastralnego wynosi 370,38 ha, a według danych na koniec 2024 roku mieszkało tu 3893 osoby.

Jak wygląda zabudowa Újezdu?

Obszar dzieli się na dwie pierwotnie odrębne osady, oddalone od siebie o około kilometr. W części południowo-wschodniej leży właściwy Újezd, zachowujący wiejski charakter zabudowy – mieszka tu około 15% mieszkańców całego terytorium. Część północno-zachodnia to Kateřinky, gdzie skupia się pozostałe 85% populacji, a zabudowa łagodnie przechodzi w osiedle Opatov. Ten kontrast – niewielka, kameralna wieś z jednej strony i gęściej zaludnione osiedle z drugiej – jest najbardziej charakterystyczną cechą tego miejsca.

Skąd wzięła się dzisiejsza liczba mieszkańców?

Liczba mieszkańców Újezdu wzrosła gwałtownie od lat 90. XX wieku, co było bezpośrednim skutkiem inwestycji budowlanych w Kateřinkach. W 1993 roku powstały tam bloki z wielkiej płyty, a w 2004 roku dobudowano zabudowę szeregową. To właśnie te dwie fale budownictwa mieszkaniowego odpowiadają za współczesny charakter demograficzny dzielnicy, w której większość mieszkańców żyje dziś w nowszej, gęściej zabudowanej części.

Jaka jest historia administracyjna tego miejsca?

Gmina Újezd u Průhonic (jak brzmiała jej historyczna nazwa) została ustanowiona w 1850 roku. Obejmowała wówczas również Křeslice, osadę położoną około dwóch kilometrów na północny wschód, która usamodzielniła się administracyjnie w 1922 roku. Sam Újezd pozostał samodzielną gminą aż do 1 lipca 1974 roku, kiedy to został włączony do Pragi z ówczesnego powiatu Praga-Zachód. W momencie przyłączenia sąsiadującymi katastrami stały się Šeberov oraz teren dawniej określany jako „u Průhonic” – stąd też pochodzi pełna, historyczna nazwa gminy sprzed włączenia do stolicy.

Co warto wiedzieć o życiu sportowym w Újezdzie?

Ważnym punktem na mapie lokalnej społeczności jest SK Újezd Praha 4 – klub sportowy działający nieprzerwanie w tym samym miejscu od momentu założenia w 1937 roku. Na terenie klubu znajduje się boisko piłkarskie ze sztuczną murawą o wymiarach 93 na 60 metrów, wielofunkcyjne boisko ze sztuczną nawierzchnią przeznaczone do małej piłki nożnej, siatkówki oraz footvolleyu, a także korty tenisowe i plac zabaw dla dzieci. Klub od niemal dziewięciu dekad stanowi element tożsamości lokalnej i miejsce spotkań mieszkańców obu części dzielnicy.

Dlaczego nazwa „Újezd” pojawia się w wielu miejscach Czech?

Warto wiedzieć, że słowo „újezd” to popularny czeski toponim, oznaczający w przybliżeniu obszar „objeżdżany dookoła”. Określenie to odnosiło się do osad zakładanych w średniowieczu, których granice wyznaczano poprzez objazd konny wokół terenu – stąd też w Czechach istnieje kilkadziesiąt miejscowości noszących tę samą lub podobną nazwę, rozsianych po różnych powiatach kraju. Praski Újezd, opisany powyżej, jest jednym z nich, wyróżniającym się jednak swoim położeniem w granicach stolicy i statusem części obwodu Praga 4.

Najczęstsze pytania

Czy Újezd to samodzielna gmina, czy część Pragi? Od 1 lipca 1974 roku Újezd jest częścią Pragi, wchodzącą w skład obwodu miejskiego Praga 4, choć formalnie funkcjonuje jako odrębna część miejska Praha-Újezd.

Ile osób mieszka w Újezdzie? Według stanu na koniec 2024 roku dzielnica liczyła 3893 mieszkańców, rozłożonych nierównomiernie między starszą część wsi a nowszą Kateřinky.

Czym różni się Újezd od Kateřinek? Újezd zachował charakter wiejski i mieszka w nim mniejszość populacji (ok. 15%), podczas gdy Kateřinky to gęściej zabudowana, nowsza część z zabudową wielorodzinną i szeregową, gdzie żyje reszta mieszkańców.