Uhliřský vrch

Uhlířský vrch to wygasły wulkan w Bruntálskiej vrchovinie, wznoszący się na 672 m n.p.m. około dwóch kilometrów na południowy zachód od granic Bruntálu, w czeskim Śląsku. To jeden z najmłodszych wulkanów na terenie dzisiejszej Czech — jego ostatnia erupcja miała miejsce około 1,7 miliona lat temu, w okresie czwartorzędu. Geolodzy określają dzisiejszy szczyt jako erozyjną pozostałość stożka żużlowego, a badania terenu wykazały co najmniej dwie fazy aktywności wulkanicznej: eksplozywną i efuzywną.

Co można zobaczyć na szczycie?

Na wierzchołku wzniesienia stoi barokowy kościół pielgrzymkowy poświęcony Matce Boskiej Wspomożycielce (Panně Marii Pomocnici). Świątynia jest głównym punktem orientacyjnym całej okolicy i celem lokalnych pielgrzymek. Do kościoła prowadzi charakterystyczna aleja lipowa — czterorzędowa, licząca około kilometra długości. Drzewa zasadzono w 1766 roku, dokładnie w tym samym czasie, gdy ukończono budowę kościoła, co tworzy spójny, zaplanowany krajobrazowo układ prowadzący od miasta na szczyt.

Droga krzyżowa i rzeźby z lokalnego drewna

Na zboczach wzgórza, wzdłuż trasy prowadzącej do kościoła, znajduje się droga krzyżowa. W 2001 roku została ona odnowiona — nowe stacje w postaci drewnianych rzeźb wykonał przez cztery lata miejscowy artysta František Nedomlel. Do swoich prac użył różnych gatunków drewna pochodzących z Niskiego Jesionika (Nízký Jeseník), dzięki czemu każda stacja różni się nie tylko formą, ale i materiałem — co czyni tę drogę krzyżową unikatową na tle innych podobnych obiektów w regionie.

Ślady po wydobyciu tufów wulkanicznych

Na południe od szczytu znajduje się dawny, nieczynny kamieniołom, w którym niegdyś wydobywano tufy wulkaniczne — skały powstałe z pyłu i popiołu wyrzuconego podczas erupcji. Ze względu na wartość geologiczną i naukową teren ten objęto ochroną jako rezerwat przyrody już w 1966 roku. To jedno z ważniejszych miejsc w regionie do obserwacji śladów dawnej aktywności wulkanicznej, widocznych bezpośrednio w odsłoniętych warstwach skalnych.

Jaki widok rozciąga się ze szczytu?

Uhlířský vrch, mimo umiarkowanej wysokości, stanowi doskonały punkt orientacyjny w okolicy Bruntálu. Ze szczytu rozciąga się widok na okoliczne wzniesienia Niskiego Jesionika, a przy dobrej widoczności można dostrzec w oddali szczyty Wysokiego Jesionika (Hrubý Jeseník) — najwyższego pasma górskiego czeskiej części Sudetów. To sprawia, że miejsce chętnie odwiedzają zarówno piesi turyści, jak i osoby zainteresowane geologią oraz historią lokalnego kultu maryjnego.

Najczęstsze pytania

Jak wysoki jest Uhlířský vrch? Wzniesienie ma 672 metry nad poziomem morza.

Czy to naprawdę wulkan? Tak, to wygasły wulkan czwartorzędowy, jeden z najmłodszych na terenie Czech — ostatnia erupcja nastąpiła około 1,7 mln lat temu.

Co znajduje się na szczycie? Barokowy kościół pielgrzymkowy Matki Boskiej Wspomożycielki oraz prowadząca do niego aleja lipowa z 1766 roku.

Czy w okolicy jest coś dla miłośników geologii? Tak, na południe od szczytu znajduje się dawny kamieniołom tufów wulkanicznych, chroniony jako rezerwat przyrody od 1966 roku.