Tylův dům

Tylův dům to zabytkowy budynek teatralny w czeskiej Poličce, jeden z ciekawszych, choć wciąż niedocenianych przykładów architektury międzywojennej w regionie. Gmach stoi przy ulicy Vrchlického i od 2003 roku podlega ochronie konserwatorskiej jako zabytek kultury.

Skąd wzięła się nazwa i kto stał za budową?

Historia obiektu sięga znacznie dalej niż sama budowa. Już w 1834 roku w Poličce powstało Towarzystwo Teatralne Tyla (Divadelní spolek Tyl), które przez dziesięciolecia dawało przedstawienia w prowizorycznych salach i wynajmowanych pomieszczeniach. Dopiero w 1910 roku członkowie towarzystwa założyli spółdzielnię i fundusz mające sfinansować budowę własnego, stałego teatru. Pierwszy projekt architektoniczny powstał w 1912 roku, ale wybuch pierwszej wojny światowej przerwał wszelkie prace na kolejnych kilka lat.

Jak przebiegała budowa?

Plany wróciły na stół dopiero w 1919 roku — wykupiono działkę pod inwestycję, a do realizacji zaproszono praskich architektów Antonína Mendla i Václava Šantrůčka, wybranych w konkursie ogłoszonym w 1921 roku. Prace budowlane ruszyły 2 kwietnia 1924 roku, a surowy stan budynku był gotowy już 10 sierpnia tego samego roku. Mimo to na uroczyste otwarcie trzeba było czekać znacznie dłużej — nastąpiło ono dopiero 18 sierpnia 1929 roku.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje budynek?

Tylův dům łączy w sobie kilka nurtów architektonicznych charakterystycznych dla okresu międzywojennego w Czechosłowacji: elementy przedwojennego kubizmu, motywy nowoczesnego klasycyzmu oraz styl narodowy z puryzmem plastycznym. To połączenie sprawia, że budynek bywa określany jako niedoceniane dzieło czeskiej architektury międzywojennej, warte uwagi nie tylko ze względów funkcjonalnych, ale i estetycznych.

Co działo się z budynkiem po wojnie?

Po drugiej wojnie światowej teatr popadł w zaniedbanie. Sytuacja zmieniła się w 1962 roku, gdy obiekt przeszedł pod zarząd zakładów Adamovské strojírny i funkcjonował jako Jednotný klub pracujících — robotniczy klub kultury. W 1978 roku przeprowadzono jego gruntowną przebudowę. W styczniu 1998 roku budynek na krótko połączono organizacyjnie z Muzeum Miejskim i Galerią w Poličce, jednak po dwóch latach oddzielono go ponownie. Po modernizacji na przełomie tysiącleci, od 1 lipca 2005 roku, budynek przyjął tradycyjną nazwę Tylův dům, nawiązującą do zasłużonego dla miasta towarzystwa teatralnego.

Co dziś dzieje się w Tylovym domu?

Obecnie obiekt pełni funkcję lokalnego centrum kultury. Odbywają się w nim przedstawienia teatralne, w tym spektakle amatorskiego Towarzystwa Teatralnego Tyla, a także koncerty i pokazy filmowe. To także jedna z głównych scen festiwalu Martinů Fest Polička, poświęconego twórczości urodzonego w tym mieście kompozytora Bohuslava Martinů. W budynku działają ponadto kluby zajęć dla dzieci oraz kursy językowe, co czyni go miejscem łączącym funkcję kulturalną z edukacyjną i społeczną dla mieszkańców regionu.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Tylův dům? Budynek stoi w Poličce, przy ulicy Vrchlického 53, w kraju hradeckim we wschodnich Czechach.

Kiedy zbudowano Tylův dům? Budowę rozpoczęto w 1924 roku, a uroczyste otwarcie odbyło się 18 sierpnia 1929 roku.

Czy budynek jest zabytkiem? Tak, od 2003 roku Tylův dům jest chroniony jako zabytek kultury.

Jaki festiwal odbywa się w Tylovym domu? Budynek gości między innymi festiwal Martinů Fest Polička, poświęcony muzyce Bohuslava Martinů.