Twierdza Wodna w Jesioniku

Twierdza Wodna w Jesioniku stoi na Zámecké náměstí, w samym sercu czeskiego miasta Jeseník, i jest jednym z niewielu tak dobrze zachowanych przykładów średniowiecznej architektury obronnej w regionie Jesenicka. Gotycka budowla powstała w XIV wieku jako rezydencjonalna wieża otoczona nawet potrójną fosą wodną – strzegła osady Frývaldov (dzisiejszego Jeseníku), założonej w XIII wieku na skrzyżowaniu szlaków handlowych między Morawami a Śląskiem. W XVIII wieku twierdzę przebudowano na zamek, nadając jej wygląd, który w dużej mierze zachował się do dziś.

Dlaczego twierdza kojarzy się z procesami czarownic?

W piwnicach twierdzy mieści się dziś stała ekspozycja poświęcona jednemu z najmroczniejszych rozdziałów historii regionu – procesom o czary, które na Jesenicku trwały od 1622 do 1695 roku, czyli ponad siedemdziesiąt lat. Pod względem liczby ofiar, zasięgu i brutalności procesy te nie mają sobie równych w całej Europie Środkowej. Ich podłożem była wojna trzydziestoletnia – zniszczenia, głód i epidemie sprawiły, że mieszkańcy szukali winnych swojego nieszczęścia w siłach nadprzyrodzonych. W polowaniu na czarownice aktywnie uczestniczyli miejscowa szlachta i urzędnicy miejscy, którzy czerpali z procesów korzyści finansowe – konfiskowany majątek oskarżonych trafiał w ich ręce.

Co można zobaczyć w muzeum?

Twierdza Wodna jest dziś siedzibą Vlastivědného muzea Jesenicka (Muzeum Regionalnego Jesenicka), które oferuje cztery stałe wystawy oraz zwykle dwie czasowe. Najbardziej znana jest jednak ekspozycja poświęcona procesom czarownic w odnowionych piwnicach budynku – zdobyła ona drugie miejsce w prestiżowym konkursie muzealnym Gloria musaealis w 2011 roku. Zwiedzający mogą skorzystać z audioprzewodnika w czterech językach, dotykowych ekranów, obejrzeć film o pierwszej ofierze inkwizycji w Jeseníku wyświetlany na ekranie z tzw. suchej mgły, a także zobaczyć ręcznie kopiowane dokumenty historyczne i repliki narzędzi tortur używanych podczas przesłuchań.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Twierdza Wodna? Budynek stoi na Zámecké náměstí w centrum Jeseníku, w czeskim regionie Ołomunieckim, niedaleko granicy z Polską.

Ile trwały procesy czarownic na Jesenicku? Ponad siedemdziesiąt lat – od 1622 do 1695 roku, obejmując setki niewinnych mieszkańców regionu.

Co dziś mieści się w twierdzy? Vlastivědné muzeum Jesenicka z czterema stałymi wystawami, w tym słynną ekspozycją o procesach czarownic w piwnicach budynku.

Czy to oryginalna, średniowieczna budowla? Tak, choć w obecnym kształcie – jako zamek – twierdza pochodzi z przebudowy w XVIII wieku, jej korzenie sięgają jednak XIV-wiecznej gotyckiej wieży obronnej otoczonej wodną fosą.

Czy warto zwiedzać z dziećmi? Ekspozycja czarodziejska wykorzystuje nowoczesne środki – ekrany dotykowe, projekcje filmowe i repliki eksponatów – co czyni ją przystępną również dla młodszych zwiedzających, choć temat inkwizycji i tortur może być dla najmłodszych zbyt mroczny.