Tvrz

Tvrz w Tchořovicach to dawna warowna siedziba rycerska, dziś przebudowana na spichlerz, stojąca w niewielkiej wsi Tchořovice w powiecie Strakonice, w kraju południowoczeskim. Choć sama wieś pojawia się w źródłach pisanych już w 1321 roku, budowa obronnej rezydencji jest udokumentowana dopiero od lat 80. XIV wieku, kiedy właścicielami majątku byli Jan i Jodok z Tchořovic.

Jak zmieniali się właściciele tvrzy?

Pierwsi znani panowie na Tchořovicach — Jan (wzmiankowany w 1372 roku) i Jodok (1389) — należeli do lokalnego rodu, który dał nazwę osadzie. Po nich majątek przeszedł w ręce Beneša z Tchořovic, a przed 1409 rokiem nabył go Vilém z Vartenberka i Zvířetic. Przełom XV i XVI wieku przyniósł kolejną zmianę: na ponad półtora wieku posiadłość trafiła do rodu Muchków z Bukova. To właśnie za ich czasów, około połowy XVI wieku, gotycka tvrz przeszła gruntowną przebudowę w duchu renesansu.

Co zostało z renesansowej przebudowy?

Muchkowie zamienili pierwotną gotycką budowlę w dwukondygnacyjny, czteroskrzydłowy obiekt, którego elewacje ozdobiono bogatym sgraffitem. Do dziś budynek otacza napełniona wodą fosa, a przez nią prowadzi kamienny, łukowy most — z czasem przebudowany w stylu barokowym. Most kończy się bramą wysuniętą przed lico muru, zwieńczoną barokowym szczytem; na samej bramie zachowały się kartusze herbowe nawiązujące do Muchków z Bukova oraz do późniejszych sojuszy rodowych.

Dlaczego tvrz przestała być rezydencją?

Losy majątku odmieniły się w połowie XVII wieku. Zadłużone dobra tchořovickie zostały w 1653 roku sprzedane z wyroku sądu Adamowi Matyášowi Trautmannsdorfowi, właścicielowi pobliskiego Lnářů. Po przyłączeniu do sąsiedniego majątku tvrz straciła funkcję siedziby szlacheckiej — nikt już w niej nie mieszkał, więc szybko zaadaptowano ją na spichlerz, w którym przechowywano zboże z okolicznych folwarków.

W jakim stanie jest tvrz dzisiaj?

Rola gospodarczego magazynu przyspieszyła degradację budynku, a jego stan techniczny od dawna oceniany jest jako zły, wymagający całościowej odbudowy. Obiekt pozostaje objęty ochroną konserwatorską jako zabytek kultury, ale nie jest udostępniony do zwiedzania — stoi na terenie prywatnym i z zewnątrz można oglądać jedynie fosę, most i bramę.

Jak dojechać do Tchořovic?

Wieś leży niespełna 6 kilometrów na północny zachód od Blatnej, przy głównej drodze łączącej Blatną z Lnářami i Nepomukem. W okolicę można dotrzeć także koleją — najbliższe połączenia prowadzą właśnie przez Blatną i Lnáře.

Najczęstsze pytania

Czy tvrz w Tchořovicach można zwiedzać od środka? Nie. Budynek znajduje się w prywatnych rękach i pozostaje niedostępny dla zwiedzających; z zewnątrz widać fosę, kamienny most i bramę.

Kiedy powstała tvrz? Warowna siedziba jest poświadczona od lat 80. XIV wieku, choć sama wieś istniała już wcześniej — pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1321 roku.

Kto najdłużej władał tą posiadłością? Ród Muchków z Bukova, który trzymał Tchořovice od końca XV wieku do połowy XVII wieku i to za ich czasów obiekt przebudowano w stylu renesansowym.

Dlaczego tvrz zamieniono na spichlerz? Po sprzedaży majątku w 1653 roku i włączeniu go do sąsiednich dóbr lnářskich budynek przestał pełnić funkcję rezydencjonalną i został zaadaptowany do celów gospodarczych.