Tupadelské skály

Tupadelské skály to przyrodnicza rezerwacja skalna położona około czterech kilometrów na zachód od Klatov, na południowym skraju wsi Tupadly, w krainie zwanej Wyżyną Szwihowską. Chronione są tu odsłonięte skały kwarcytowe, ciągnące się pasem o długości niespełna 250 metrów i szerokości około 20 metrów, wznoszące się na wysokość 15–20 metrów. To jedno z najrozległejszych i jednocześnie najbardziej południowo-zachodnich odsłonięć pasa kwarcytów proterozoiku barandzkiego — geologicznej formacji, która budzi zainteresowanie naukowców od dziesięcioleci. Obszar chroniony jest jako pomnik przyrody od 1967 roku, a nadzór nad nim sprawuje Agencja Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej.

Co tworzy te skały?

Skały Tupadelské zbudowane są głównie z czarnych do ciemnoszarych krzemianów głębokomorskich — skał osadowych, które powstały w wyniku procesów zachodzących na dnie prehistorycznego oceanu miliony lat temu. Twardość i odporność tej skały na erozję sprawiła, że przez tysiąclecia wyłoniła się ona ponad okoliczny teren, tworząc charakterystyczny, malowniczy grzbiet skalny widoczny z daleka.

Co można tu zobaczyć?

Teren pomnika przyrody oferuje kilka ciekawych form skalnych i przyrodniczych. Wędrując wśród skał, można natrafić na tzw. morza kamienne — rozległe pola skalnych rumowisk powstałych w wyniku wietrzenia mrozowego. Osobliwością są też skalne okna, czyli naturalne otwory przebijające fragmenty skalnych ścian, oraz mszysty wodospad, gdzie woda spływa po pokrytych mchem powierzchniach skalnych, tworząc wyjątkowy mikroklimat. Dodatkowo obszar porastają bujne paprocie, które dobrze czują się w wilgotnym, zacienionym środowisku pomiędzy skałami.

Jaka jest historia tego miejsca?

Tupadelské skały mają też swój rozdział w historii literatury i romantycznych legend regionu. Po roku 1784 niemiecki pisarz Christian Heinrich Spiess, autor powieści grozy żyjący w latach 1755–1799, zamieszkał w pustelni zbudowanej wśród tupadelskich skał. Trafił tam na zaproszenie hrabiego Künigla, który powierzył mu zarządzanie majątkiem Bezděkov. Spiess przybył na miejsce wraz ze swoją towarzyszką, aktorką Sofie Körnerovą. Ten epizod do dziś przywoływany jest jako ciekawostka wiążąca dziką przyrodę regionu z niezwykłą postacią literacką epoki romantyzmu.

Dlaczego warto tu przyjechać?

Tupadelské skały to miejsce, które łączy walory geologiczne, przyrodnicze i krajoznawcze. Dla miłośników geologii to okazja do zobaczenia rzadkiego odsłonięcia skał proterozoicznych w naturalnym otoczeniu. Dla turystów szukających spokoju — cień drzew, wilgotne poszycie paproci i cisza skalnego labiryntu tworzą atmosferę odległą od zgiełku miast. Bliskość Klatov (ok. 4 km) sprawia, że miejsce to jest łatwo dostępne jako cel krótkiej wycieczki pieszej lub rowerowej z miasta.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajdują się Tupadelské skały? Leżą około czterech kilometrów na zachód od Klatov, na południowym skraju wsi Tupadly, na terenie Wyżyny Szwihowské.

Od kiedy obszar jest chroniony? Jako pomnik przyrody Tupadelské skály są chronione od 1967 roku.

Jak wysokie są skały? Skalny grzbiet ma długość niespełna 250 metrów i wznosi się na wysokość 15–20 metrów.

Co można zobaczyć na miejscu? Morza kamienne, skalne okna, mszysty wodospad oraz bogatą roślinność paprociową.

Jaki związek ma to miejsce z literaturą? Po 1784 roku pisarz Christian Heinrich Spiess zbudował tu pustelnię i mieszkał wraz z aktorką Sofie Körnerovą, zarządzając jednocześnie pobliskim majątkiem Bezděkov.