Tůň u Kostelan

Tůň u Kostelan to niewielki, ale cenny przyrodniczo rezerwat położony na lewym brzegu rzeki Morawy, około 200 metrów na południowy wschód od wsi Kostelany nad Moravou, w kraju zlińskim w Czechach. Obszar chroniony obejmuje zaledwie 1,2 hektara i leży na wysokości około 175 metrów n.p.m. Status pomnika przyrody (przírodní památka) nadano mu w 1997 roku.

Co warto wiedzieć o tym miejscu?

Sercem rezerwatu jest starorzecze Morawy — dawne koryto rzeki, które po jej regulacji zostało odcięte od głównego nurtu i przekształciło się w zamknięty zbiornik wodny. Charakterystyczny, podkowiasty kształt tuni oraz głęboko wcięte, strome brzegi to ślady po dawnej trasie rzeki, zanim ta zmieniła swój bieg. Takie starorzecza są typowym elementem krajobrazu dolin dużych nizinnych rzek, ale z czasem wiele z nich zanika w wyniku zamulania i sukcesji roślinnej — dlatego zachowane, dobrze wykształcone tunie objęto ochroną.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Tůň u Kostelan to jedno z ostatnich stanowisk kotewnika orzecha wodnego (kotvice plovoucí) w północnej części Słowacji Morawskiej (Slovácko). Ta rzadka, pływająca roślina wodna o charakterystycznych, kolczastych owocach przypominających orzechy niegdyś powszechnie występowała w starorzeczach i zalewowych zbiornikach wzdłuż dużych rzek środkowej Europy, dziś jednak jej stanowiska stały się nieliczne z powodu regulacji cieków wodnych i zaniku odpowiednich siedlisk. Obecność tego gatunku była jednym z głównych powodów objęcia tuni ochroną prawną.

Jaka roślinność i fauna występują w rezerwacie?

Oprócz kotewnika w wodach i na brzegach tuni rosną inne charakterystyczne rośliny siedlisk wodnych i szuwarowych: żabiściek pływający, tworzący gęste kobierce na powierzchni wody, kaczeniec błotny (jaskier błotny), strzałka wodna o charakterystycznych, strzałkowatych liściach, uczep oraz trzcina pospolita, budująca pas roślinności szuwarowej wzdłuż brzegów. Ta różnorodność roślinności wodnej i przybrzeżnej tworzy mozaikę siedlisk, która sprzyja bogactwu życia zwierzęcego.

Tůň u Kostelan pełni również ważną funkcję jako miejsce bytowania płazów i gadów. Spokojna, ciepła woda starorzecza, otoczona bujną roślinnością, stanowi dogodne środowisko do rozrodu płazów oraz miejsce żerowania i schronienia dla gadów związanych ze środowiskiem wodnym i przywodnym.

Jak dotrzeć do Tůň u Kostelan?

Rezerwat znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie wsi Kostelany nad Moravou, w powiecie Uherské Hradiště, na terenie kraju zlińskiego. Bliskość doliny Morawy sprawia, że miejsce to wpisuje się w szerszy kontekst przyrodniczy tego regionu, znanego z licznych starorzeczy i mokradeł towarzyszących rzece.

Najczęstsze pytania

Czym jest Tůň u Kostelan? To niewielki pomnik przyrody o powierzchni 1,2 hektara, chroniący starorzecze rzeki Morawy w pobliżu wsi Kostelany nad Moravou.

Od kiedy obszar jest chroniony? Status ochronny nadano mu w 1997 roku.

Jaki gatunek rośliny jest tu szczególnie cenny? Kotewnik orzech wodny (kotvice plovoucí) — jedno z ostatnich stanowisk tego gatunku w północnej części Slovácka.

Jakie zwierzęta można tu spotkać? Rezerwat jest istotnym siedliskiem dla płazów i gadów związanych ze środowiskiem wodnym.