town hall of Saint-Apollinaire

Ratusz Saint-Apollinaire (fr. mairie de Saint-Apollinaire) zajmuje dziś budynki dawnego zamku obronnego, położonego w gminie Saint-Apollinaire w departamencie Côte-d'Or, kilka kilometrów od Dijon. To rzadki przypadek francuskiego ratusza, który mieści się w obiekcie wpisanym do ewidencji zabytków — i który przez wieki należał do kilku burgundzkich rodzin szlacheckich, zanim trafił w ręce gminy.

Jak powstał zamek, który dziś jest ratuszem?

Historia miejsca sięga XV wieku, gdy istniała tu tzw. motte fossoyée — usypany kopiec obronny otoczony fosą. W 1474 roku właścicielem terenu był Pierre Baudot, licencjat prawa, który dysponował "motte wykopaną wokół fosy" wraz ze stodołą, gołębnikiem i prawami sądowymi nad okolicznymi mieszkańcami. Taki układ — kopiec, fosa, zabudowania gospodarcze — był typowy dla drobnej burgundzkiej szlachty tego okresu i stał się fundamentem obiektu, który przetrwał do dziś.

Kto zbudował charakterystyczną wieżę?

Na początku XVI wieku majątek przeszła w ręce rodziny Tabourot. Już w 1513 roku odnotowano, że Pierre Tabourot posiadał tu kwadratową wieżę z kamienia, na tyle solidną, że opisywano ją jako zdolną wytrzymać oblężenie. Rodzina Tabourot pozostała właścicielem posiadłości aż do 1718 roku — ponad dwa wieki, w trakcie których obiekt zyskał swój ostateczny, obronny charakter.

Najlepszy opis architektury zamku pochodzi z 1610 roku, gdy jezuita Étienne Martellange narysował budowlę jako "donjon carré d'architecture féodale" — kwadratową wieżę o feudalnej architekturze, z długim, piramidalnym dachem krytym lakierowaną dachówką, obwiedzioną machikułami i zwieńczoną czterema wieżyczkami (échauguettes) oraz niewielką sygnaturką. Do dziś na dziedzińcu stoi charakterystyczny sześciokątny gołębnik, wzniesiony w 1553 roku — jeden z oryginalnych elementów kompleksu, obok fosy i pozostałości dawnego mostu zwodzonego, który zlikwidowano w XVIII wieku.

Co działo się z zamkiem po Tabourotach?

Po zakończeniu panowania rodziny Tabourot posiadłość przeszła w ręce zakonnic — w 1731 roku odnotowano tu siostry z klasztoru Refugium. W 1763 roku Pierre Baudot, doktor medycyny (potomek wcześniejszych właścicieli o tym samym nazwisku), odkupił fief od urszulanek za 500 liwrów. W XIX wieku majątek zmienił właściciela ponownie: od 1856 do 1912 roku należał do rodziny Champy.

Jak zamek stał się ratuszem?

Kres prywatnej własności nastąpił w 1931 roku, gdy posiadłość wystawiono na aukcję. Nabyła ją gmina Saint-Apollinaire, przekształcając dawną rezydencję obronną w siedzibę władz lokalnych. Wartość historyczną i architektoniczną zespołu potwierdzono już wcześniej — dekretem z 26 października 1927 roku wpisano zamek do inwentarza dodatkowego zabytków (inventaire supplémentaire des monuments historiques).

Co warto zobaczyć na miejscu?

Zwiedzający mogą dziś obejrzeć zewnętrzną architekturę zespołu: kwadratową wieżę z kamienia ciosowego, ślady fosy otaczającej dawną motte oraz sześciokątny gołębnik z 1553 roku, stojący na dziedzińcu — jeden z najlepiej zachowanych elementów pierwotnego założenia. Budynek pełni funkcję administracyjną, więc dostęp do wnętrz ograniczony jest do godzin urzędowania ratusza.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się ratusz Saint-Apollinaire? W gminie Saint-Apollinaire w departamencie Côte-d'Or, w bezpośrednim sąsiedztwie Dijon.

Czy budynek ratusza jest zabytkiem? Tak, zespół dawnego zamku został wpisany do inwentarza dodatkowego zabytków dekretem z 26 października 1927 roku.

Od kiedy budynek służy jako ratusz? Gmina Saint-Apollinaire nabyła posiadłość na aukcji w 1931 roku i od tego czasu obiekt funkcjonuje jako siedziba władz lokalnych.

Jakie elementy dawnego zamku zachowały się do dziś? Kwadratowa wieża z kamienia, fosa oraz sześciokątny gołębnik z 1553 roku, wciąż widoczny na dziedzińcu.

Kto był właścicielem zamku przed gminą? Kolejno rodziny Baudot i Tabourot (1513–1718), następnie zakonnice, ponownie rodzina Baudot (od 1763) oraz rodzina Champy (1856–1912).