Ratusz i Biblioteka Carnegie, Stewart Avenue, Bo'ness

Ratusz i Biblioteka Carnegie przy Stewart Avenue to budynek miejski w Bo'ness, miasteczku nad zatoką Firth of Forth w środkowej Szkocji. Zaprojektował go architekt George Washington Browne, otwarto go w 1904 roku, a dziś jest wpisany do rejestru zabytków w kategorii B. To jeden z lepiej rozpoznawalnych obiektów publicznych w mieście.

Czym jest ten budynek?

Kompleks łączy dwie funkcje, które kiedyś funkcjonowały obok siebie: ratusz, w którym odbywały się zebrania i uroczystości miejskie, oraz bibliotekę publiczną. Część biblioteczną sfinansowano dzięki darowiźnie Andrew Carnegiego, szkocko-amerykańskiego przemysłowca, który wspierał budowę bibliotek w Wielkiej Brytanii i poza nią. Miasto dołożyło środki z Common Good Fund, lokalnego funduszu przeznaczonego na potrzeby wspólnoty.

Kto go zaprojektował i kiedy powstał?

Autorem projektu był George Washington Browne, znany szkocki projektant budynków użyteczności publicznej z okresu późnowiktoriańskiego i edwardiańskiego. Prace projektowe ruszyły około 1901-1902 roku, a budynek ukończono w 1904. Koszt podaje się zwykle na około 12 tysięcy funtów. Oficjalne otwarcie odbyło się 14 września 1904 roku, a przeprowadził je Hew Morrison, bibliotekarz miejski z Edynburga, czyli gość bardzo na miejscu przy otwarciu nowej biblioteki.

Dlaczego jest zabytkiem?

Historic Environment Scotland wpisało budynek do kategorii B w listopadzie 1980 roku. Ochroną objęto ratusz i dawną bibliotekę Carnegie razem z murami ogrodzenia i słupami bramnymi, więc chronione jest nie tylko samo wnętrze, ale i otoczenie. Obiekt leży też w strefie School Brae Area of Townscape Character, czyli lokalnie wyznaczonym obszarze, którego ogólny wygląd uznano za wart zachowania.

Co stało się z biblioteką?

Słowo „dawna" w nazwie wpisu mówi o części historii. W 1980 roku biblioteka publiczna przeniosła się do budynku z początku XVIII wieku przy Scotland Street. Od tego czasu gmach przy Stewart Avenue służy głównie jako miejsce lokalnych wydarzeń, a sala pozostaje przestrzenią dla mieszkańców.

Gdzie to jest i jak trafić?

Budynek stoi przy Stewart Avenue, blisko parku Glebe Park, w okolicy współrzędnych 56,0158 N, 3,6080 W. Z centrum Bo'ness można tu dojść pieszo, więc łatwo włączyć go w spacer po mieście.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do środka? Budynek jest salą na lokalne wydarzenia, więc dostęp zależy od tego, co się w nim odbywa. Warto wcześniej zapytać w urzędzie lokalnym lub u organizatorów.

Czy nadal działa tu biblioteka? Nie. Biblioteka publiczna wyprowadziła się w 1980 roku i działa w osobnym zabytkowym budynku przy Scotland Street.

Kto za to zapłacił? Część biblioteczną sfinansował Andrew Carnegie, a miasto dołożyło pieniądze z Common Good Fund.

Ile ma lat? Otwarto go we wrześniu 1904 roku, więc ma ponad sto lat.

Czy jest chroniony? Tak. Od 1980 roku to zabytek kategorii B, wraz z murami ogrodzenia i słupami bramnymi.

Kto był architektem? George Washington Browne.

Dla osób zainteresowanych szkocką architekturą publiczną i programem bibliotek Carnegiego to czytelny lokalny przykład tego, jak małe miasto przemysłowe uczciło nową instytucję publiczną na początku XX wieku.