Tomášovy vrchy

Tomášovy vrchy to niepozorne, ale urokliwe wzgórze w podgórzu Karkonoszy, leżące tuż nad miasteczkiem Vysoké nad Jizerou w północno-wschodnich Czechach. To cel spacerowy raczej niż wielka atrakcja turystyczna — ale właśnie dzięki temu bywa oazą spokoju dla tych, którzy mają dość tłumów na szlakach głównych Karkonoszy.

Gdzie dokładnie leżą Tomášovy vrchy?

Wzgórze o wysokości niespełna 720 m n.p.m. znajduje się około 0,6 km na północ od centrum wsi Sklenařice, jednej z pięciu części składowych Vysokého nad Jizerou (obok samego Vysokého, Helkovic, Horní Tříč i Staré Vsi). Formalnie teren należy do katastru Sklenařic. Od północy sąsiaduje z nim gmina Paseky nad Jizerou, a cała okolica to typowy krajobraz karkonoskiego podgórza — łagodne wzniesienia, łąki i niewielkie lasy, bez gwałtownych różnic wysokości.

Skąd wzięła się nazwa wzgórza?

Miejscowa legenda głosi, że nazwę wzgórze zawdzięcza Anglikowi o imieniu Thomas (Tomáš), który miał kierować działającymi tu niegdyś kopalniami. Ślad tej historii przetrwał także w niemieckiej nazwie miejscowości Sklenařice — Glaserdorf, czyli dosłownie „wieś szklarska" — od której na starych mapach turystycznych wzgórze bywa oznaczane jako Glaserdorfer Berg. Nazwa więc łączy w sobie i legendę o górniku, i dawną, szklarską przeszłość regionu.

Co zobaczysz na szlaku?

Szczyt jest swobodnie dostępny, bez żadnych ograniczeń wejścia. Na zachodnim zboczu stoi Tomášův kříž — Krzyż Tomasza, ważny punkt orientacyjny dla wędrowców, przy którym krzyżują się dwa znakowane szlaki: żółty (prowadzący z Jablonca nad Jizerou do Hvězdy) oraz niebieski (łączący Dolní Kořenov z Bozkovem). To właśnie to skrzyżowanie czyni Tomášovy vrchy naturalnym punktem przystankowym dla dłuższych tras pieszych po regionie, a nie samodzielnym celem wycieczki.

Jak dotrzeć na Tomášovy vrchy?

Najwygodniej wyruszyć pieszo z Vysokého nad Jizerou lub bezpośrednio ze Sklenařic — dojście zajmuje zaledwie kilkanaście–dwadzieścia minut łagodnym podejściem. Trasę można też włączyć do dłuższego okrężnego spaceru w stronę Jablonca nad Jizerou czy Pasek nad Jizerou, korzystając ze wspomnianych szlaków żółtego i niebieskiego.

Co jeszcze zobaczyć w okolicy?

Samo Vysoké nad Jizerou to jedno z najwyżej położonych miasteczek w Czechach, znane z rozległych widoków na Karkonosze i Góry Izerskie — stąd zresztą wywodzi się jego przydomek „miasta najpiękniejszych widoków". To tutaj pisarz Karel Václav Rais osadził akcję swojej powieści „Zapadlí vlastenci" (Zapomniani patrioci), a dziś miejscowe Muzeum Regionalne (Vlastivědné muzeum) prezentuje stałe ekspozycje poświęcone historii narciarstwa oraz postaci Krakonosza, ducha gór. Zimą działają tu rodzinny ośrodek narciarski Šachty oraz areał Větrov z trasami biegowymi, latem zaś warto zajrzeć do miejskich sadów (Městské sady) z pomnikami poetów związanych z tym miejscem.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na spacer po Tomášovych vrchach jest wiosna, lato i wczesna jesień, kiedy szlaki są suche, a widoki z okolicznych wzniesień najbardziej klarowne. Zimą region zamienia się w cel narciarski — wtedy warto połączyć krótki spacer na wzgórze z pobytem na pobliskich stokach.

Najczęstsze pytania

Czy wejście na Tomášovy vrchy jest trudne? Nie — to łagodne wzniesienie liczące niespełna 720 m n.p.m., dostępne bez ograniczeń, odpowiednie nawet dla rodzin z dziećmi.

Skąd wzięła się nazwa wzgórza? Według legendy od Anglika imieniem Thomas, który miał zarządzać dawnymi kopalniami w okolicy; nazwa wiąże się też z niemiecką nazwą Sklenařic — Glaserdorf.

Co znajduje się na szlaku przy Tomášovych vrchach? Na zachodnim zboczu stoi Tomášův kříž, przy którym krzyżują się szlak żółty (Jablonec nad Jizerou – Hvězda) i niebieski (Dolní Kořenov – Bozkov).

Co warto zobaczyć w pobliskim Vysokém nad Jizerou? Warto odwiedzić Muzeum Regionalne z ekspozycją o narciarstwie i Krakonoszu, miejskie sady z pomnikami poetów oraz — zimą — okoliczne ośrodki narciarskie Šachty i Větrov.